Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Pigmenten

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Pigmenten De kleurdeeltjes waar bijna alle schilderkunst mee begint Pigmenten zijn fijn verdeelde kleurstoffen die niet oplossen, maar als kleine deeltjes in een bindmiddel worden gemengd. Samen met bijvoorbeeld olie, gom arabicum, acrylhars of eigeel vormen ze verf. Het pigment zorgt daarbij vooral voor de kleur; het bindmiddel houdt de deeltjes bij elkaar en laat ze aan de ondergrond hechten. Pigmenten kunnen mineraal, plantaardig, dierlijk of synthetisch van oorsprong zijn. Oker en omber behoren tot de oude aardpigmenten, terwijl ultramarijn vroeger uit lapis lazuli werd gewonnen. Moderne chemie bracht kleuren als cadmiumgeel, titaanwit en phtalocyanine blauw. Niet ieder pigment gedraagt zich hetzelfde. Verschillen in dekkracht, transparantie, kleurkracht, lichtechtheid en drooggedrag hebben grote invloed op het schilderen. Wil je verder? Kies eens één kleur en onderzoek het pigmentnummer op de verftube. Vanuit codes als PB15, PR108 of PW6 opent zich een complete wereld van kleurchemie en schildertechniek.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

Olieverf

Techniek

Olieverf Van een klodder gekleurde pasta naar vijf eeuwen meesterwerken Olieverf is een van de belangrijkste materialen uit de geschiedenis van de schilderkunst. Pigment wordt gemengd met een drogende olie, meestal lijnolie. Daardoor ontstaat verf die langzaam droogt en kunstenaars veel mogelijkheden geeft om kleuren te mengen, lagen over elkaar aan te brengen en kleine details uit te werken. Juist die lange droogtijd werd een kracht. Schilders kunnen zachte overgangen maken, transparante glacislagen gebruiken of juist dikke klodders verf aanbrengen. Van de verfijnde schilderijen van Jan van Eyck en Rembrandt tot de krachtige penseelstreken van Vincent van Gogh: allemaal ontstonden ze met hetzelfde basisprincipe. Olieverf veranderde bovendien mee met de kunstenaar. Verf in tubes maakte buiten schilderen in de negentiende eeuw veel gemakkelijker. Open de deur naar olieverf: ontdek pigmenten, lijnolie, glaceren, impasto, paletmessen, schildersdoek en kunstenaars die met een paar kleuren een compleet nieuwe wereld konden schilderen.

Met dunne laagjes olieverf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Beschrijving
Olieverf
Met dunne laagjes verf kon Van der Neer zelfs maanlicht laten gloeien

Olieverf bestaat uit pigment dat met een drogende olie, vaak lijnolie, wordt vermengd. De techniek biedt schilders grote mogelijkheden om transparante en dekkende verflagen te combineren. Daardoor kunnen subtiele kleurovergangen, diepe schaduwen en bijzondere lichteffecten worden opgebouwd.

Voor Aert van der Neer waren deze eigenschappen bijzonder belangrijk. Zijn landschappen spelen vaak met moeilijke lichtsituaties: maanlicht, schemering, zonsondergangen en donkere wolkenluchten.

Door verschillende verflagen over elkaar aan te brengen kon hij donkere partijen diepte geven en tegelijkertijd lichtere gedeelten laten oplichten. Transparante lagen konden kleuren verdiepen zonder onderliggende verf volledig te bedekken.

Technisch onderzoek heeft bovendien laten zien dat Van der Neer soms in nog natte verf kraste, waardoor een lichtere onderliggende laag opnieuw zichtbaar werd. Zo konden kleine lichtaccenten ontstaan.

Olieverf was voor Van der Neer dus veel meer dan eenvoudig kleurmateriaal. De eigenschappen van de verf hielpen hem het ongrijpbare te schilderen: licht dat door wolken breekt, over water glijdt en langzaam in de duisternis verdwijnt.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.