Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Vuller

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Vuller Het onzichtbare materiaal dat verf en grondering mee vormgeeft Een vuller is een fijn verdeeld materiaal dat aan verf, grondering, plamuur of ander schildermateriaal wordt toegevoegd zonder dat kleur het belangrijkste doel is. Veelgebruikte vulstoffen zijn bijvoorbeeld krijt, calciumcarbonaat, talk en bepaalde soorten klei. Vullers kunnen verschillende eigenschappen beïnvloeden. Ze kunnen een materiaal dikker, matter, harder of beter schuurbaar maken en de structuur van het oppervlak veranderen. In een traditionele grondering kan krijt bijvoorbeeld samen met een bindmiddel een gladde ondergrond vormen waarop geschilderd of verguld wordt. Een vuller is niet hetzelfde als een pigment. Een pigment wordt vooral gekozen vanwege zijn kleurende werking, terwijl een vuller meestal wordt toegevoegd vanwege technische eigenschappen. In de praktijk kan de grens soms minder scherp zijn: krijt kan bijvoorbeeld zowel invloed hebben op kleur als op structuur. Wil je verder? Bekijk krijt, gesso en grondering. Daarmee ontdek je hoeveel materiaal er onder een schilderij kan zitten voordat de eerste echte kleur wordt aangebracht.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

wordt gebruikt in

  • Gesso

Grondering

Materiaal

Grondering Wat onder de verf zit, bepaalt vaak wat je uiteindelijk ziet Grondering is de voorbereidende laag tussen de drager en de verf. Een houten paneel, schildersdoek of andere ondergrond wordt meestal niet zomaar beschilderd. De grondering zorgt voor een geschikt oppervlak en beïnvloedt hoe de verf zich daarop gedraagt. Traditionele gronderingen konden bestaan uit dierlijke lijm met krijt of gips. Later kwamen oliehoudende gronden en moderne acrylgronderingen beschikbaar. De keuze bepaalt onder andere hoeveel verf wordt opgenomen, hoe gemakkelijk een penseel over het oppervlak beweegt en hoe helder kleuren uiteindelijk lijken. Een grondering kan wit zijn, maar kunstenaars gebruiken ook gekleurde gronden. Zo'n onderkleur kan bewust zichtbaar blijven en de kleurwerking van het hele schilderij beïnvloeden. Ook voor de duurzaamheid is de grondlaag belangrijk. Een slecht opgebouwde voorbereiding kan later bijdragen aan barsten of loslatende verf. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare schilderij en ontdek krijtgrond, gesso, huidenlijm, imprimatura en onderschildering. Daar begint vaak het echte verhaal van een schilderij.

Over Grondering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Krijt

Materiaal

Krijt Een eenvoudig materiaal met verrassend veel rollen in de kunst Krijt lijkt een eenvoudig tekenmateriaal, maar binnen de kunstwereld heeft het meerdere functies. Natuurlijk krijt bestaat hoofdzakelijk uit calciumcarbonaat. Fijngemalen kan het worden gebruikt als vulstof en als bestanddeel van traditionele gronderingen. Vermengd met bijvoorbeeld huidenlijm ontstaat een lichte krijtgrond waarop kunstenaars verder kunnen werken. Daarnaast kennen we krijt als tekenmateriaal. Zwart krijt, rood krijt en wit krijt werden eeuwenlang gebruikt voor schetsen, portretten en figuurstudies. Op gekleurd papier kon wit krijt hooglichten aangeven, terwijl rood en zwart voor schaduwen, contouren en modellering zorgden. De bekende trois crayons-techniek combineert deze mogelijkheden. Niet alles wat tegenwoordig als kunstenaarskrijt wordt verkocht, bestaat overigens uit natuurlijk krijt. Samenstelling en bindmiddelen kunnen sterk verschillen. Wil je verder? Kies vanuit krijt een materiaalroute via krijtgrond, calciumcarbonaat en grondering, of ga tekenen met rood krijt, zwart krijt, wit krijt en trois crayons.

Over Krijt is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verf

Materiaal

Verf Pigment krijgt pas echt mogelijkheden wanneer het verf wordt Verf is een materiaal waarmee kunstenaars kleur op een ondergrond aanbrengen. De basis bestaat meestal uit pigment en een bindmiddel. Het pigment levert de kleur, terwijl het bindmiddel ervoor zorgt dat de pigmentdeeltjes bij elkaar blijven en zich aan papier, doek, paneel of een andere ondergrond hechten. Het gebruikte bindmiddel bepaalt voor een belangrijk deel het soort verf. Bij olieverf is dat een drogende olie, bij aquarel meestal Arabische gom en bij acrylverf een acrylpolymeer. Daardoor verschillen verfsoorten sterk in droogtijd, transparantie, glans en wijze van verwerken. Ook de verhouding tussen pigment en bindmiddel is belangrijk. Verf kan dun en transparant worden aangebracht, maar ook dik en dekkend. Met schildermediums kunnen bepaalde eigenschappen verder worden aangepast. Verf is daardoor veel meer dan alleen vloeibare kleur. Wil je verder? Begin bij pigment en bindmiddel en onderzoek daarna olieverf, acrylverf, aquarel en tempera. Bekijk vervolgens hoe transparantie, opaciteit en laagdikte het uiteindelijke schilderij beïnvloeden.

Over Verf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

vulstof

Materiaal

Vulstof Niet alles in verf hoeft kleur te geven Een vulstof is een fijn verdeeld materiaal dat aan verf, grondering, plamuur, lijm of andere kunstenaarsmaterialen wordt toegevoegd zonder vooral als kleurgevend pigment te dienen. Vulstoffen kunnen eigenschappen zoals dikte, structuur, dekking, verwerkbaarheid en glans beïnvloeden. Veelgebruikte minerale vulstoffen zijn bijvoorbeeld krijt, calciumcarbonaat, kaolien en talk. In traditionele gronderingen werd krijt met dierlijke lijm gemengd om een egale, beschilderbare ondergrond te maken. In moderne verven en mediums kunnen vulstoffen worden gebruikt om de verf meer volume of een bepaalde oppervlaktestructuur te geven. De grens tussen pigment en vulstof is niet altijd scherp. Een stof kan nauwelijks kleur geven, maar wel invloed hebben op opaciteit, absorptie en lichtreflectie. Ook voor kunstenaars is kennis van vulstoffen nuttig: wat onzichtbaar door een materiaal is gemengd, kan sterk bepalen hoe dat materiaal zich gedraagt. Wil je verder? Onderzoek pigment en bindmiddel en ga daarna naar krijt, calciumcarbonaat, grondering, opaciteit, absorptie, gelmedium, impastomedium en verfstructuur.

Over vulstof is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

calciumcarbonaat

Materiaal

Calciumcarbonaat Een eenvoudig mineraal met een grote rol in de kunst Calciumcarbonaat is een veelvoorkomende minerale stof met de chemische formule CaCO₃. Het komt in de natuur onder andere voor als calciet en is een belangrijk bestanddeel van kalksteen, krijt en marmer. Daardoor duikt het op allerlei manieren in de kunstwereld op. Fijn gemalen calciumcarbonaat wordt gebruikt als vulstof en wit materiaal in verf, gronderingen en andere preparaten. In traditionele krijtgronden kan het samen met dierlijke lijm een gladde, absorberende ondergrond vormen voor schilderingen en verguldwerk. Ook beeldhouwers komen calciumcarbonaat tegen. Marmer en kalksteen bestaan grotendeels uit deze verbinding. Het materiaal reageert met zuren, waardoor stenen kunstwerken gevoelig kunnen zijn voor zure vervuiling en verkeerde reinigingsmiddelen. Calciumcarbonaat laat mooi zien hoe schilderkunst, beeldhouwkunst en conservering via materiaaltechniek met elkaar verbonden zijn. Wil je verder? Onderzoek krijt en kalksteen en ga daarna naar calciet, marmer, vulstof, krijtgrond, grondering, kalk, pigment, absorptie en steenconservering.

Over calciumcarbonaat is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

talk

Materiaal

Talk Een uitzonderlijk zacht mineraal dat kunstmaterialen helpt sturen Talk is een natuurlijk mineraal dat vooral bestaat uit magnesiumsilicaat. Het staat bekend als het zachtste mineraal op de schaal van Mohs: talk kan gemakkelijk worden gekrast en voelt vaak glad of enigszins vettig aan. In kunstenaarsmaterialen wordt fijn gemalen talk vooral gebruikt als vulstof. Het kan voorkomen in verf, gronderingen, krijtachtige materialen, keramische toepassingen en andere samengestelde producten. Talk geeft zelf weinig kleur, maar kan eigenschappen zoals structuur, glans, vloeiing en verwerkbaarheid beïnvloeden. De platte, plaatvormige mineraaldeeltjes kunnen bovendien invloed hebben op hoe een gedroogde verf- of coatinglaag zich gedraagt. De precieze werking hangt sterk af van de hoeveelheid talk en het gebruikte bindmiddel. Voor kunstenaars is talk meestal een weinig zichtbaar ingrediënt. Toch kan juist zo'n onopvallende vulstof mede bepalen hoe verf aanvoelt en zich laat verwerken. Wil je verder? Onderzoek vulstof en pigment en ga daarna naar kaolien, calciumcarbonaat, krijt, magnesiumsilicaat, grondering, bindmiddel, verfstructuur en kunstenaarsverf.

Over talk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

plamuur

Materiaal

Plamuur Eerst de ondergrond herstellen, daarna pas het zichtbare werk Plamuur is een vullend en egaliserend materiaal waarmee gaten, scheuren, naden en andere oneffenheden in een oppervlak worden opgevuld. Het wordt gebruikt op ondergronden zoals hout, metaal, steen en plaatmateriaal voordat deze verder worden afgewerkt of beschilderd. Een plamuur bestaat meestal uit een bindmiddel met vulstoffen en eventueel pigmenten en andere toevoegingen. Na het aanbrengen kan de laag vaak worden geschuurd, zodat een vlak en glad oppervlak ontstaat. De samenstelling verschilt sterk: traditionele plamuren kunnen olie- of lijmgebonden zijn, terwijl moderne varianten bijvoorbeeld acryl- of kunststofbindmiddelen bevatten. Ook binnen de kunstpraktijk kan plamuur meer doen dan alleen beschadigingen wegwerken. Kunstenaars kunnen het bewust gebruiken om reliëf, krassen, groeven en andere oppervlaktestructuren te maken. De juiste plamuur hangt altijd samen met ondergrond, laagdikte en verdere afwerking. Wil je verder? Onderzoek vulstof en grondering en ga daarna naar bindmiddel, krijt, calciumcarbonaat, schuren, oppervlak, reliëf, hechting en verfstructuur.

Over plamuur is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.