Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Flocculatie

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Flocculatie is het samenklonteren van kleine pigmentdeeltjes in verf of een andere vloeibare suspensie. In plaats van afzonderlijk en gelijkmatig verdeeld te blijven, vormen de deeltjes losse groepjes of vlokken: flocculen. Voor verfmakers is dit belangrijk, omdat flocculatie invloed kan hebben op kleur, dekkracht, glans, vloeigedrag en stabiliteit. Een verf die niet goed is gedispergeerd, kan daardoor anders reageren dan verwacht. Bij mengsels van verschillende pigmenten kan ongelijkmatige verdeling bovendien kleurverschillen veroorzaken. Flocculatie hangt samen met de eigenschappen van pigment, bindmiddel, vloeistof en eventuele toevoegingen. Met geschikte dispergeermiddelen en een goede verwerking kan ongewenste samenklontering vaak worden beperkt. Het begrip laat mooi zien dat verf meer is dan kleur alleen: ook op microscopisch niveau gebeurt er van alles. Ga vanuit Flocculatie eens verder naar Pigment, Pigmentdispersie, Bindmiddel, Dispersieverf, Verf maken, Additieven of Dekkracht en ontdek hoe de samenstelling van verf het schildergedrag bepaalt.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

  • Dekkracht

verf maken

Techniek

Verf maken Met pigment en bindmiddel begint de verf bij de kunstenaar zelf Verf maken begint in de eenvoudigste vorm met pigment en een bindmiddel. Het pigment zorgt voor de kleur, terwijl het bindmiddel de pigmentdeeltjes bij elkaar houdt en ervoor zorgt dat de verf aan de ondergrond hecht. Welk bindmiddel wordt gebruikt, bepaalt mede het soort verf. Pigment gemengd met lijnzaadolie kan olieverf opleveren, met eidooier ontstaat eitempera en Arabische gom wordt gebruikt voor aquarelverf. De ingrediënten moeten zorgvuldig worden gemengd zodat het pigment gelijkmatig door het bindmiddel wordt verdeeld. Bij traditionele olieverf wordt pigment met olie op een vlakke plaat fijngewreven met een verfloper. Daarbij worden pigmentklontjes verdeeld en ontstaat een gelijkmatige verfpasta. De verhouding tussen pigment en bindmiddel beïnvloedt onder andere dekking, glans, droogtijd en verwerking. Vroeger maakten kunstenaars en hun leerlingen veel verf zelf. Tegenwoordig gebeurt dit meestal industrieel. Wil je verder? Onderzoek pigment en bindmiddelen en ga daarna naar verfloper, verfbereiding, lijnzaadolie, eitempera, Arabische gom, kunstenaarsverf, pigmentvolume, viscositeit, dekking en schildermedium.

Over verf maken is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Additieven

Materiaal

Additieven Een kleine toevoeging kan het gedrag van verf sterk veranderen Additieven zijn stoffen die in kleine hoeveelheden aan verf, inkt, lijm of andere kunstenaarsmaterialen worden toegevoegd om bepaalde eigenschappen te beïnvloeden. Ze vormen meestal niet het belangrijkste bindmiddel of pigment, maar helpen het materiaal zich op een gewenste manier te gedragen. Zo kunnen additieven de vloeibaarheid, droogtijd, oppervlaktespanning, schuimvorming of houdbaarheid beïnvloeden. Dispergeermiddelen helpen pigmentdeeltjes gelijkmatig verdeeld te houden, terwijl bevochtigingsmiddelen ervoor zorgen dat een vloeistof zich gemakkelijker over pigment of een oppervlak verspreidt. Andere toevoegingen kunnen verdikken, conserveren of juist het drogen vertragen. Vooral moderne acrylverven en andere industrieel vervaardigde kunstenaarsmaterialen kunnen verschillende additieven bevatten. Een kleine hoeveelheid kan al merkbaar verschil maken. Additieven moeten niet automatisch worden verward met schildermedia: een medium wordt doorgaans bewust gebruikt om grotere veranderingen in de verwerking van verf te bereiken. Wil je verder? Onderzoek dispergeermiddel en bevochtigingsmiddel en ga daarna naar pigmentdispersie, oppervlakte-actieve stof, retarder, verdikkingsmiddel, conserveermiddel, viscositeit, reologie, bindmiddel en schildermedium.

Over Additieven is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Dispersie

Begrip

Dispersie Kleine deeltjes die gelijkmatig door een vloeistof worden verdeeld Een dispersie is een mengsel waarbij zeer kleine deeltjes van de ene stof verdeeld zijn in een andere stof, zonder daarin werkelijk opgelost te zijn. Dit principe is belangrijk bij veel kunstenaarsverven en andere materialen. Pigmenten lossen bijvoorbeeld meestal niet op in een bindmiddel. De vaste pigmentdeeltjes moeten zo gelijkmatig mogelijk door het vloeibare materiaal worden verdeeld. Dit proces noemen we pigmentdispersie. Een goede dispersie beïnvloedt onder andere kleurkracht, gelijkmatigheid, vloeiing en het uiteindelijke verfoppervlak. Ook acrylverf heeft een bijzondere relatie met dispersie. Het bindmiddel bestaat uit zeer kleine kunststofdeeltjes die in water zijn verdeeld. Tijdens het drogen verdampt het water en komen deze deeltjes dichter bij elkaar, waarna een samenhangende verffilm ontstaat. Dispersie is daarmee een technisch begrip dat helpt begrijpen waarom verf zich gedraagt zoals zij doet. Wil je verder? Onderzoek pigmentdispersie en acrylbinder en ga daarna naar pigment, bindmiddel, acrylverf, emulsie, suspensie, kunstenaarsverf, verf maken, vloeibaarheid, viscositeit en droging.

Over Dispersie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Dispergeermiddel

Begrip

Dispergeermiddel Het hulpmiddel dat pigmentdeeltjes uit elkaar helpt houden Een dispergeermiddel is een hulpstof die ervoor zorgt dat kleine vaste deeltjes gelijkmatig door een vloeistof worden verdeeld. Bij kunstenaarsverf gaat het vooral om pigmentdeeltjes die niet oplossen, maar in het bindmiddel of een vloeibare fase verspreid moeten blijven. Zonder goede dispersie kunnen pigmentdeeltjes samenklonteren. Daardoor kan verf ongelijkmatig worden, moeilijker vloeien of minder voorspelbaar van kleur zijn. Een dispergeermiddel helpt de deeltjes van elkaar te scheiden en vermindert de neiging om opnieuw klontjes of agglomeraten te vormen. Vooral bij moderne watergedragen verven, inkten en pigmentpreparaten spelen dispergeermiddelen een belangrijke technische rol. De benodigde hoeveelheid hangt af van het pigment, bindmiddel en de gewenste eigenschappen van het product. Een dispergeermiddel is geen pigment of bindmiddel, maar behoort tot de additieven waarmee het gedrag van verf wordt gestuurd. Wil je verder? Onderzoek pigmentdispersie en additieven en ga daarna naar pigment, bindmiddel, acrylverf, bevochtigingsmiddel, oppervlaktespanning, agglomeratie, suspensie, viscositeit, vloeigedrag en verfbereiding.

Over Dispergeermiddel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verfstabiliteit

Materiaal

Verfstabiliteit Goede verf moet zich ook na verloop van tijd blijven gedragen Verfstabiliteit is de mate waarin verf haar samenstelling, eigenschappen en bruikbaarheid tijdens opslag en na verwerking behoudt. Pigment, bindmiddel en eventuele additieven moeten daarbij zo goed mogelijk als één verfsysteem blijven functioneren. Bij onvoldoende stabiliteit kunnen pigmentdeeltjes bijvoorbeeld naar de bodem zakken, samenklonteren of zich van het bindmiddel scheiden. Ook veranderingen in viscositeit, kleur, geur of drooggedrag kunnen wijzen op problemen. Bij watergedragen verf kan bovendien aantasting door micro-organismen een rol spelen. Een zekere bezinking betekent overigens niet automatisch dat verf onbruikbaar is. Sommige pigmenten zijn zwaar en kunnen tijdens langdurige opslag uitzakken, waarna goed mengen voldoende kan zijn. Voor kunstenaars is verfstabiliteit belangrijk omdat veranderingen in het materiaal invloed kunnen hebben op kleur, verwerking, hechting en uiteindelijk de duurzaamheid van het kunstwerk. Wil je verder? Onderzoek pigmentdispersie en bindmiddel en ga daarna naar dispergeermiddel, bezinking, agglomeratie, viscositeit, additieven, conserveringsmiddel, verfbereiding, hechting, kunstenaarsverf en kunstconservering.

Over Verfstabiliteit is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.