Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Penseelstreek

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Penseelstreek Soms vertelt één beweging van de hand het hele verhaal Een penseelstreek is het zichtbare spoor dat een penseel met verf achterlaat. Breed of smal, langzaam of snel, glad of ruw: iedere streek kan iets vertellen over materiaal, beweging en werkwijze van de kunstenaar. Eeuwenlang probeerden sommige schilders penseelstreken juist zo onzichtbaar mogelijk te maken. Het schilderij moest een overtuigende illusie worden. In de moderne kunst veranderde dat sterk. Bij Vincent van Gogh volgen krachtige streken de vormen van landschappen en luchten. Impressionisten gebruikten losse toetsen om licht en kleur te vangen. Bij abstract expressionisten als Willem de Kooning kon het gebaar van schilderen zelf belangrijk worden. Binnen fundamentele schilderkunst wordt de penseelstreek soms bijna zelfstandig onderwerp. Niele Toroni maakte bijvoorbeeld het herhalen van één type penseelafdruk tot uitgangspunt van zijn werk. Open vanuit de penseelstreek de deur naar Van Gogh, action painting, Toroni en schilderproces. Kijk daarna eens van heel dichtbij: soms vertelt het spoor van het penseel meer dan de voorstelling zelf.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

wordt gebruikt door

Impasto

Techniek

Dikke verf maakt van een plat schilderij bijna een tastbaar oppervlak Impasto is een schildertechniek waarbij verf relatief dik wordt aangebracht, zodat penseelstreken en soms zelfs afzonderlijke klodders verf zichtbaar blijven. Hierdoor ontstaat reliëf. Licht dat op het schilderij valt, wordt door deze oneffenheden op verschillende manieren gereflecteerd. Carel Fabritius leerde tijdens zijn verblijf in het atelier van Rembrandt hoe effectief zo'n levendige verfbehandeling kon zijn. Rembrandt gebruikte dikke verf bijvoorbeeld voor lichte delen van gezichten, kleding en glanzende voorwerpen. Fabritius nam dergelijke mogelijkheden over, maar ontwikkelde vervolgens een lichtere, meer persoonlijke schilderwijze. In Het puttertje is goed te zien hoe Fabritius met betrekkelijk vrije penseelstreken veren, licht en materiaal suggereert. Niet ieder veertje wordt afzonderlijk geschilderd. Verfstreken vormen samen de indruk van een vogel. Impasto kan daardoor meer doen dan structuur toevoegen. De techniek maakt de handeling van het schilderen zichtbaar. Wie een schilderij van dichtbij bekijkt, ontdekt verfstreken; op enige afstand veranderen dezelfde streken in licht, veren, huid of stof.

Over Impasto is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Schildertechniek

Techniek

Schildertechniek Niet alleen wat je schildert telt, maar vooral hoe je de verf gebruikt Schildertechniek is de manier waarop een kunstenaar verf en andere materialen gebruikt om een schilderij op te bouwen. Het begrip kan zowel betrekking hebben op het soort verf als op de manier waarop die verf wordt aangebracht en verwerkt. Olieverf, acrylverf, aquarel en tempera vragen bijvoorbeeld ieder om een andere aanpak. Daarnaast bestaan technieken als glaceren, impasto, nat-in-nat, droog penseel en alla prima. Een kunstenaar kan transparante lagen over elkaar zetten, verf dik aanbrengen of juist een deel van de ondergrond zichtbaar laten. Ook de opbouw van een schilderij behoort tot de schildertechniek. Een werk kan beginnen met een grondering en onderschildering, waarna verschillende verflagen, details en eventueel een vernis volgen. Schildertechniek is daardoor nauw verbonden met het uiteindelijke uiterlijk van een kunstwerk én met de manier waarop het veroudert. Wil je verder? Begin bij olieverf, acrylverf, aquarel en tempera en onderzoek daarna glaceren, impasto, onderschildering en penseelstreek.

Over Schildertechniek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Penseelvoering

Techniek

Penseelvoering Aan de verfstreek kun je soms de hand van de kunstenaar herkennen Penseelvoering is de manier waarop een kunstenaar het penseel beweegt en de verf op het oppervlak aanbrengt. Daarbij spelen richting, snelheid, druk, hoeveelheid verf en het soort penseel allemaal een rol. Penseelvoering kan daardoor een belangrijk onderdeel van de persoonlijke stijl van een schilder worden. Een gladde penseelvoering kan de afzonderlijke streken vrijwel onzichtbaar maken. Bij een losse of expressieve werkwijze blijven ze juist duidelijk aanwezig. Denk aan de levendige toetsen van de impressionisten of de krachtige, ritmische verfstreken van Vincent van Gogh. Een kunstenaar kan ook binnen één schilderij verschillende soorten penseelvoering combineren. Penseelvoering helpt bovendien bij het weergeven van vorm, beweging, licht en textuur. De richting van een streek kan bijvoorbeeld de ronding van een gezicht volgen of de beweging van water versterken. Wil je verder? Onderzoek penseelstreek, toets, impasto en textuur en vergelijk daarna de penseelvoering van Rembrandt, Van Gogh en de impressionisten. Zo ontdek je hoe beweging van de hand zichtbaar blijft in verf.

Over Penseelvoering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Penseel

Techniek

Penseel Een eenvoudig gereedschap dat iedere beweging van de hand kan verraden Een penseel is een gereedschap waarmee kunstenaars verf, inkt of andere vloeibare materialen aanbrengen. Het bestaat meestal uit een steel, een metalen bus en een bundel haren of synthetische vezels. Vorm, lengte en soepelheid van die haren bepalen voor een belangrijk deel wat een penseel kan doen. Er bestaan ronde, platte, kattentong- en waaierpenselen, naast talloze speciale vormen. Een fijn rond penseel is geschikt voor details en lijnen, terwijl een breed plat penseel snel grotere kleurvlakken kan vullen. Stugge haren kunnen duidelijke penseelstreken en textuur achterlaten; zachte haren maken vloeiende overgangen gemakkelijker. Ook de gebruikte verf bepaalt de keuze. Een aquarellist stelt andere eisen aan een penseel dan iemand die dikke olieverf verwerkt. Het penseel is bovendien een direct verlengstuk van de hand: druk, richting en snelheid blijven soms letterlijk in de verf zichtbaar. Wil je verder? Onderzoek penseelvoering, penseelstreek en penseeltechniek en vergelijk daarna rond penseel, plat penseel, waaierpenseel en tamponneerkwast.

Over Penseel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.