Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Omgevingslicht

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Omgevingslicht Licht komt zelden maar uit één richting Omgevingslicht is het licht dat een ruimte of omgeving algemeen verlicht, naast het directe licht van een duidelijke lichtbron. Het ontstaat doordat licht via muren, vloer, plafond, lucht en andere oppervlakken wordt verspreid en teruggekaatst. Daardoor is een schaduw meestal niet volledig donker. Zelfs wanneer een deel van een voorwerp geen rechtstreeks licht ontvangt, kan omgevingslicht ervoor zorgen dat vorm en kleur zichtbaar blijven. De omgeving kan bovendien de kleur van het licht beïnvloeden. Een rode muur kan bijvoorbeeld een warme gloed op nabijgelegen voorwerpen veroorzaken. Voor schilders is omgevingslicht belangrijk bij het overtuigend weergeven van schaduwkleur, lokale kleur en ruimtelijkheid. Wie alleen direct licht en donkere schaduwen schildert, mist vaak de subtiele verbinding tussen voorwerp en omgeving. Wil je verder? Zet een wit voorwerp eerst naast een witte en daarna naast een gekleurde wand. Zoek welke kleurverschillen ontstaan. Vergelijk vervolgens gereflecteerd licht, schaduwkleur en lokale kleur.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

Kleurtemperatuur

Begrip

Kleurtemperatuur Waarom het ene blauw warmer kan zijn dan het andere Kleurtemperatuur beschrijft in de schilderkunst de indruk dat een kleur warm of koel aanvoelt. Rood, oranje en geel worden meestal als warme kleuren ervaren, terwijl blauw, groen en sommige violetten eerder koel lijken. Maar kleurtemperatuur is vooral relatief. Twee soorten blauw kunnen bijvoorbeeld verschillend aanvoelen. Ultramarijn neigt naar violet en kan daardoor warmer lijken dan een blauw dat sterker naar groen trekt. Ook rood kan koel of warm zijn, afhankelijk van de kleur waarmee het wordt vergeleken. Kunstenaars gebruiken temperatuurverschillen om ruimte, licht, sfeer en contrast te versterken. Een warme kleur kan naar voren lijken te komen, terwijl een koelere kleur verder weg kan lijken. Toch is dat geen vaste natuurwet: de omringende kleuren bepalen mede wat we waarnemen. Wil je verder? Leg verschillende rode, blauwe en gele kleuren naast elkaar en rangschik ze van koel naar warm. Dan ontdek je dat kleurtemperatuur veel subtieler is dan simpelweg rood is warm en blauw is koel.

Over Kleurtemperatuur is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Schaduwkleur

Techniek

Schaduwkleur Een schaduw is bijna nooit alleen maar zwart Schaduwkleur is de kleur die zichtbaar wordt waar minder direct licht op een voorwerp of oppervlak valt. Wie een schaduw simpelweg met zwart donkerder maakt, mist vaak een belangrijk deel van wat er werkelijk te zien is. Schaduwen kunnen blauw, violet, bruin, groen of zelfs roodachtig lijken. De kleur ontstaat door een samenspel van lokale kleur, lichtkleur, omgevingslicht en gereflecteerd licht. Buiten kan een schaduw bijvoorbeeld relatief koel en blauwachtig worden doordat licht uit de blauwe hemel erin terechtkomt. Een gekleurde muur kan juist zijn kleur naar een nabijgelegen schaduw terugkaatsen. Voor schilders is schaduwkleur daarom belangrijk bij het suggereren van volume, licht en ruimte. Vooral de impressionisten onderzochten hoe gekleurde schaduwen een schilderij levendiger konden maken. Wil je verder? Bekijk een wit voorwerp in zonlicht en onderzoek de schaduw zonder meteen naar zwart te grijpen. Welke kleur zie je werkelijk? Vergelijk daarna schaduwkleur, toonwaarde en kleurtemperatuur.

Over Schaduwkleur is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurwaarneming

Begrip

Kleurwaarneming Je oog ziet een kleur, maar je brein bepaalt wat ervan overblijft Kleurwaarneming is het proces waarbij oog en hersenen lichtprikkels omzetten in de ervaring van kleur. Een kleur is daardoor niet alleen een eigenschap van verf of materiaal. De lichtbron, omgeving en kleuren ernaast beïnvloeden voortdurend wat we denken te zien. Een grijs vlak kan bijvoorbeeld warmer lijken naast blauw en koeler naast oranje. Twee gelijke kleuren kunnen verschillend lijken wanneer hun omgeving verandert. Verschijnselen als simultaancontrast, nabeeld en kleurconstantie laten zien hoe actief onze waarneming is. Voor kunstenaars is dit bijzonder belangrijk. Impressionisten onderzochten de invloed van licht op kleur, terwijl pointillisten gebruikmaakten van optische kleurmenging. Later onderzochten kunstenaars als Josef Albers systematisch hoe kleuren elkaar veranderen. Wil je verder? Leg hetzelfde gekleurde vlak achtereenvolgens op verschillende achtergronden. De verf verandert niet, maar je waarneming wel. Vanuit kleurwaarneming kun je verder naar kleurcontrast, optische kleurmenging en kleurtheorie.

Over Kleurwaarneming is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Licht

Begrip

Licht Zonder licht bestaat er voor ons geen zichtbare kunst Licht maakt kleur, vorm, ruimte en textuur zichtbaar. Voor beeldend kunstenaars is het daarom veel meer dan alleen iets waarmee een voorstelling wordt verlicht. De richting, sterkte, kleur en verspreiding van licht bepalen in hoge mate hoe we een beeld ervaren. Licht kan van voren, opzij of van achteren komen. Zijlicht benadrukt reliëf en textuur, terwijl tegenlicht sterke silhouetten kan veroorzaken. Met licht en schaduw kan een kunstenaar volume suggereren en de aandacht naar bepaalde delen van een voorstelling leiden. Ook de kleur van licht speelt een rol. Daglicht, kaarslicht en kunstlicht beïnvloeden kleuren ieder op een andere manier. Schilders als Caravaggio, Rembrandt en Vermeer maakten licht zelfs tot een bepalend onderdeel van hun beeldtaal. Wil je verder? Bekijk hetzelfde voorwerp achtereenvolgens bij frontaal licht, zijlicht en tegenlicht. De vorm verandert niet, maar je waarneming wel. Vanuit licht kun je verder naar schaduw, licht-donker, kleur en toonwaarde.

Over Licht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gereflecteerd licht

Techniek

Gereflecteerd licht Licht kan een schaduw binnenkomen zonder rechtstreeks van de lamp te komen Gereflecteerd licht is licht dat eerst een ander oppervlak raakt en daarna wordt teruggekaatst naar een voorwerp. Daardoor kunnen zelfs delen die niet rechtstreeks door de lichtbron worden verlicht toch zichtbaar blijven. Dit is vooral goed te zien in een eigenschaduw. Zet bijvoorbeeld een witte bol op een lichte tafel. Aan de schaduwzijde kan onderaan een lichtere zone ontstaan doordat de tafel licht naar de bol terugkaatst. Is de ondergrond gekleurd, dan kan ook iets van die kleur in het gereflecteerde licht verschijnen. Voor kunstenaars is dit belangrijk bij het schilderen van overtuigend volume, licht en kleur. Een schaduw bestaat daardoor zelden uit één egaal donker vlak. Wel blijft gereflecteerd licht normaal zwakker dan het rechtstreeks belichte deel van het voorwerp. Wil je verder? Plaats een wit voorwerp achtereenvolgens op rood, blauw en wit papier. Bekijk hoe de schaduwzijde verandert. Ga daarna verder naar eigenschaduw, schaduwkleur en omgevingslicht.

Over Gereflecteerd licht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Diffuus licht

Techniek

Diffuus licht Zacht licht zonder harde grenzen tussen licht en schaduw Diffuus licht is licht dat vanuit veel richtingen op een onderwerp valt doordat het eerst wordt verspreid. Wolken, mist, een mat raam, een gordijn of een diffusiescherm kunnen een directe lichtbron veranderen in een veel zachtere verlichting. Bij diffuus licht ontstaan meestal zachte schaduwen en geleidelijke toonovergangen. Texturen en scherpe reliëfs vallen daardoor minder sterk op dan bij gericht zijlicht. Kleuren kunnen juist rustig en gelijkmatig zichtbaar worden omdat grote delen van het onderwerp vergelijkbaar worden belicht. Voor schilders is diffuus licht interessant omdat vormen subtiel moeten worden gemodelleerd. Er zijn minder sterke licht-donkercontrasten om volume mee aan te geven. Op een bewolkte dag ontstaat buiten bijvoorbeeld een heel andere sfeer dan bij fel zonlicht. Diffuus licht is niet hetzelfde als omgevingslicht, al kunnen beide tegelijk aanwezig zijn. Wil je verder? Vergelijk één voorwerp bij een kale lamp en bij dezelfde lamp achter een doorschijnend scherm. Onderzoek daarna direct licht, omgevingslicht en zachte schaduw.

Over Diffuus licht is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.