Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Nieuwe realisten

Kunststroming
Welkom in mijn studeerkamer!

Nieuwe realisten De werkelijkheid hoefde niet langer geschilderd te worden De Nieuwe Realisten zochten rond 1960 naar een nieuwe verhouding tussen kunst en de alledaagse werkelijkheid. In plaats van de wereld uitsluitend af te beelden, konden kunstenaars echte voorwerpen, materialen en resten uit het dagelijks leven rechtstreeks in hun kunst opnemen. Het begrip is nauw verbonden met het Franse Nouveau Réalisme, waarvoor kunstcriticus Pierre Restany in 1960 een belangrijke theoretische basis legde. Kunstenaars als Yves Klein, Arman, Jean Tinguely, Daniel Spoerri en César werden met deze ontwikkeling verbonden. Hun werkwijzen verschilden sterk. Voorwerpen werden verzameld, samengeperst, verpakt, vastgeplakt of onderdeel van assemblages en performances. Daarmee vervaagde de grens tussen kunstwerk en gewone werkelijkheid. Er bestaan duidelijke raakvlakken met Popart en met ontwikkelingen rond Zero en Nul, maar de bewegingen zijn niet hetzelfde. Kijk eens verder bij Assemblage, Yves Klein of Popart en ontdek hoeveel manieren kunstenaars vonden om de werkelijkheid letterlijk de kunst binnen te halen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

verwantschap met

wordt vertegenwoordigd door

Assemblage

Techniek

Assemblage Waarom zou een schilder zich beperken tot één keurig opgespannen doek? Assemblage is een kunsttechniek waarbij verschillende materialen en voorwerpen worden samengevoegd tot één kunstwerk. In tegenstelling tot traditionele collage, waarbij vooral relatief vlak materiaal wordt opgeplakt, kan assemblage ook ruimtelijke onderdelen bevatten. Jean-Michel Basquiat beperkte zich niet tot traditioneel schildersdoek. Hij werkte op gevonden materialen en maakte werken op samengestelde houten dragers, deuren en andere ongewone oppervlakken. Daarmee sloot zijn materiaalgebruik aan bij zijn directe en experimentele manier van werken. Voor Basquiat kon vrijwel ieder bruikbaar oppervlak drager van beelden en woorden worden. De bestaande beschadigingen, randen en structuren hoefden daarbij niet verborgen te worden. Ze konden onderdeel worden van het uiteindelijke kunstwerk. Assemblage versterkt daardoor het gevoel dat een kunstwerk letterlijk uit verschillende werelden is opgebouwd. Schilderkunst, tekening, gevonden materiaal en soms collage komen samen. Dat past uitstekend bij Basquiats inhoud. Ook zijn beeldtaal bestaat uit samengevoegde fragmenten: anatomie, geschiedenis, straatcultuur, muziek, woorden en persoonlijke symbolen. Bij hem is niet alleen het beeld gelaagd. Soms is zelfs het voorwerp waarop hij schildert al een verzameling onderdelen.

Over Assemblage is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Accumulatie

Techniek

Accumulatie Eén voorwerp is gewoon, honderd worden kunst Accumulatie betekent binnen de beeldende kunst het opeenhopen of verzamelen van grote aantallen voorwerpen. Door dezelfde of vergelijkbare objecten steeds opnieuw te gebruiken, ontstaat een nieuw beeld waarin herhaling, hoeveelheid en ritme belangrijk worden. De techniek is sterk verbonden met de Franse kunstenaar Arman. Vanaf het einde van de jaren vijftig verzamelde hij alledaagse gebruiksvoorwerpen zoals horloges, schoenen, gereedschappen en muziekinstrumenten. Soms werden deze in transparante bakken of hars samengebracht. Een belangrijk effect van accumulatie is dat de oorspronkelijke functie van het voorwerp naar de achtergrond verdwijnt. Eén vork gebruik je om te eten. Honderden vorken bij elkaar worden een patroon, massa of commentaar op consumptie en massaproductie. Accumulatie komt ook buiten het Nouveau Réalisme voor en kan aansluiten bij assemblage, installatiekunst en objectkunst. Ga vanuit Accumulatie eens naar Arman of Assemblage en kijk hoe herhaling een doodgewoon voorwerp volledig van betekenis kan laten veranderen.

Over Accumulatie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Toen kunstenaars de werkelijkheid niet meer hoefden na te schilderen

Beschrijving
Toen kunstenaars de werkelijkheid niet meer hoefden na te schilderen Rond 1960 ontstond in Frankrijk een opvallende kunstontwikkeling. Een groep kunstenaars wilde de werkelijkheid niet langer alleen afbeelden. Waarom zou je een fles, machine, stuk afval of gebruiksvoorwerp schilderen wanneer je het echte voorwerp ook in een kunstwerk kunt opnemen? Kunstcriticus Pierre Restany bracht verschillende kunstenaars samen onder de naam Nouveau Réalisme. In oktober 1960 ondertekenden onder anderen Yves Klein, Arman, Jean Ti…

Toen kunstenaars de werkelijkheid niet meer hoefden na te schilderen

Toen kunstenaars de werkelijkheid niet meer hoefden na te schilderen

Rond 1960 ontstond in Frankrijk een opvallende kunstontwikkeling. Een groep kunstenaars wilde de werkelijkheid niet langer alleen afbeelden. Waarom zou je een fles, machine, stuk afval of gebruiksvoorwerp schilderen wanneer je het echte voorwerp ook in een kunstwerk kunt opnemen?

Kunstcriticus Pierre Restany bracht verschillende kunstenaars samen onder de naam Nouveau Réalisme. In oktober 1960 ondertekenden onder anderen Yves Klein, Arman, Jean Tinguely en Daniel Spoerri een gezamenlijke verklaring. Ze spraken over nieuwe manieren om de werkelijkheid te benaderen.

Dat leverde geen uniforme stijl op.

Arman verzamelde en stapelde grote aantallen gebruiksvoorwerpen. Daniel Spoerri maakte zijn beroemde tableaux-pièges, waarbij resten van een maaltijd met borden, bestek en andere voorwerpen werden vastgelegd. Jean Tinguely bouwde machines die bewogen en soms zelfs zichzelf vernietigden. César gebruikte onder meer samengeperst metaal. Niki de Saint Phalle ontwikkelde haar schietschilderijen en later de kleurrijke Nana's.

Ook Yves Klein paste moeilijk binnen een traditionele schilderkunstige categorie. Zijn monochrome blauwe werken, performances en experimenten met vuur maakten duidelijk hoe breed de nieuwe opvatting over kunst kon zijn.

De consumptiemaatschappij komt het kunstwerk binnen

De nieuwe realisten werkten in een Europa waarin massaproductie, reclame, auto's, verpakkingen en consumptiegoederen steeds zichtbaarder werden. Die nieuwe dagelijkse werkelijkheid leverde letterlijk materiaal voor kunstwerken.

Daarmee bestaan overeenkomsten met de Popart, die ongeveer in dezelfde periode sterk opkwam. Toch zijn het geen synoniemen. Popart gebruikte vaak beelden uit reclame, strips en populaire cultuur. Nieuwe realisten namen juist regelmatig de werkelijke voorwerpen en materialen uit die moderne wereld in bezit.

Ook met Zero en de Nederlandse Groep Nul waren contacten en raakvlakken. Kunstenaars ontmoetten elkaar tijdens tentoonstellingen en deelden de wens om afstand te nemen van de sterk persoonlijke, expressieve schilderkunst van de jaren vijftig.

Nieuwe realisten laat daardoor goed zien wat er rond 1960 in de kunst veranderde. Het traditionele schilderij verloor zijn vanzelfsprekende hoofdrol. Voorwerpen, afval, machines, handelingen, lichamen en complete situaties konden voortaan kunst worden.

Open vanuit Nieuwe realisten eens de deuren naar Yves Klein, Tinguely, Assemblage en Popart. Dan zie je hoe kunstenaars rond 1960 vanuit verschillende richtingen dezelfde grens begonnen open te breken.