Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Contépotloden

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Contépotloden De kracht van krijt, maar met de controle van een potlood Contépotloden zijn tekenpotloden met een kern van samengeperst pigment en bindmiddel. Ze combineren de krachtige toon van tekenkrijt met het gemak en de precisie van een houten potlood. Daardoor zijn ze geschikt voor zowel snelle schetsen als zorgvuldig uitgewerkte tekeningen. Veelgebruikte kleuren zijn zwart, wit, sanguine en sepia. Vooral bij figuur- en modeltekenen zijn deze kleuren populair. Op getint papier kan zwart worden gebruikt voor schaduwen en wit voor lichte accenten, terwijl sanguine warme huidtonen kan suggereren. Contépotloden zijn doorgaans harder en minder stoffig dan houtskool. Je kunt ermee arceren, kruisarceren, doezelen en scherpe lijnen tekenen. Door verschillende hardheden en kleuren te combineren ontstaat een groot bereik aan toonwaarden. De naam verwijst naar de Franse uitvinder Nicolas-Jacques Conté. Ga vanuit Contépotloden eens verder naar Conté, Sanguine, Houtskool, Getint papier, Arceren, Modeltekenen of Toonwaarde en ontdek hoeveel mogelijkheden in één eenvoudig tekenpotlood zitten.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

behoort tot

gerelateerd aan

  • Arceren

is gerelateerd aan

verwantschap met

wordt gebruikt in

Getint papier

Materiaal

Getint papier Als het papier al kleur heeft, hoeft de kunstenaar niet meer bij wit te beginnen Getint papier is papier dat bewust een kleur of middentoon heeft gekregen. Het kan tijdens de productie worden gekleurd of later van een gekleurde laag worden voorzien. Kunstenaars gebruiken onder andere grijs, blauw, bruin, beige en andere gedempte tinten. Het grote voordeel is dat de ondergrond meteen kan meewerken aan de tekening. Op wit papier moet een kunstenaar vooral donkere partijen toevoegen. Op getint papier kan vanuit een middentoon zowel naar donker als naar licht worden gewerkt. Zwart krijt of houtskool bouwt de schaduw op, terwijl wit krijt de hooglichten zichtbaar maakt. Deze werkwijze is bijzonder geschikt voor portretten en figuurstudies. In de trois crayons-techniek worden rood, zwart en wit krijt vaak gecombineerd op gekleurd papier. De papierkleur blijft daarbij op veel plaatsen zichtbaar en wordt zo een actief onderdeel van het beeld. Wil je verder? Vergelijk dezelfde tekening op wit en getint papier. Ontdek daarna wit krijt, rood krijt, Pierre Noire, toonwaarde en trois crayons.

Over Getint papier is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Portrettekenen

Techniek

Portrettekenen Een paar lijnen moeten niet alleen een gezicht, maar ook een persoon laten verschijnen Portrettekenen is het tekenen van een herkenbaar menselijk gezicht of figuur, maar een goed portret gaat verder dan alleen gelijkenis. Houding, blik, gezichtsuitdrukking en de manier waarop lijnen worden gezet kunnen iets vertellen over karakter, stemming en aanwezigheid. Een belangrijk uitgangspunt is het bestuderen van verhoudingen en anatomie. Ogen, neus, mond en oren staan in onderlinge relatie, terwijl perspectief ervoor zorgt dat die verhoudingen veranderen wanneer het hoofd draait. Licht en schaduw helpen vervolgens om voorhoofd, neus, jukbeenderen en kin volume te geven. Kunstenaars kunnen werken met potlood, houtskool, rood krijt, zwart krijt, pastel of inkt. Op getint papier kan wit krijt worden toegevoegd voor hooglichten. Een portret kan nauwkeurig uitgewerkt zijn, maar ook uit enkele snelle lijnen bestaan. Wil je verder? Begin bij proporties, hoofdconstructie en licht-donker. Kies daarna je materiaal: potlood, houtskool, sanguine of trois crayons en ontdek hoe iedere techniek een ander gezicht oplevert.

Over Portrettekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Figuurtekenen

Techniek

Figuurtekenen Het menselijk lichaam leren zien voordat je het probeert vast te leggen Figuurtekenen is het tekenen van het menselijk lichaam, meestal naar een levend model. Het gaat daarbij niet alleen om anatomische juistheid. Ook houding, beweging, evenwicht, verhoudingen en de manier waarop een lichaam ruimte inneemt, spelen een belangrijke rol. Een korte poseschets kan in enkele lijnen vooral gebaar en beweging vastleggen. Bij langere poses kan de tekenaar nauwkeuriger kijken naar anatomie, proporties, verkorting en licht-donker. Schaduw helpt om het lichaam niet als een verzameling contouren, maar als een ruimtelijke vorm te zien. Voor figuurtekenen worden materialen als houtskool, potlood, rood krijt, zwart krijt, inkt en pastel gebruikt. Ieder materiaal stimuleert een andere manier van kijken en tekenen. Eeuwenlang vormde figuurtekenen een belangrijk onderdeel van de kunstenaarsopleiding. Ook nu blijft het een directe oefening in observeren. Wil je verder? Begin met een paar korte poses en onderzoek daarna proporties, anatomie, gebaar, verkorting en modellering. Kies vervolgens houtskool, sanguine of potlood en kijk hoe het materiaal je tekening verandert.

Over Figuurtekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Doezelen

Techniek

Doezelen Een harde lijn kan met enkele bewegingen veranderen in een zachte schaduw Doezelen is een tekentechniek waarbij lijnen, krijt- of potlooddeeltjes worden uitgewreven om zachtere overgangen en toonvlakken te maken. Hierdoor kunnen scherpe arceringen verdwijnen en ontstaat een geleidelijke overgang tussen licht en donker. Voor het doezelen kan een vinger worden gebruikt, maar kunstenaars werken ook met een doezelaar: een stevig opgerold stuk papier dat aan de uiteinden in een punt loopt. Daarmee kan nauwkeuriger worden gewerkt zonder het tekenoppervlak direct met de huid aan te raken. Doezelen wordt veel toegepast bij houtskool, grafiet, zwart krijt en pastel. De techniek is geschikt voor het modelleren van ronde vormen, huid, schaduwen en atmosferische effecten. Te veel doezelen kan echter details en levendigheid uit een tekening halen. Doezelen kan worden gecombineerd met arceren en opnieuw tekenen. Wil je verder? Onderzoek doezelaar, arceren en modellering en ga daarna naar houtskool, grafiet, zwart krijt, pastel, toonwaarde en licht-donker.

Over Doezelen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Modeltekenen

Techniek

Modeltekenen Kijken naar een mens is iets anders dan een mens natekenen Modeltekenen is tekenen naar een levend model dat gedurende een bepaalde tijd een houding aanneemt. Het is een klassieke oefenvorm binnen de kunstopleiding, maar wordt ook als zelfstandige vorm van tekenen beoefend. Bij korte poses van enkele minuten ligt de nadruk vaak op houding, beweging en gebaar. De tekenaar probeert dan niet ieder detail vast te leggen, maar zoekt naar de richting van het lichaam, gewichtsverdeling en belangrijke vormen. Bij langere poses ontstaat ruimte voor anatomie, proporties, licht en schaduw en een verdere uitwerking. Er kan worden gewerkt met potlood, houtskool, krijt, inkt, pastel of andere tekenmaterialen. Iedere techniek vraagt om een andere manier van kijken en reageren. Modeltekenen draait daardoor niet alleen om anatomische nauwkeurigheid. Het leert vooral observeren, vereenvoudigen, meten en keuzes maken. Wil je verder? Onderzoek figuurtekenen en gebaarstekenen en ga daarna naar anatomie, proporties, menselijke figuur, contour, toonwaarden, houtskooltekenen, snelle schets, modelstudie en kunstacademie.

Over Modeltekenen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Tekenmaterialen

Materiaal

Tekenmaterialen Ieder materiaal laat een ander spoor achter Tekenmaterialen zijn de middelen waarmee lijnen, vlakken, tonen en structuren op een ondergrond worden aangebracht. De keuze van het materiaal bepaalt sterk hoe een tekening eruitziet en hoe de tekenaar kan werken. Potlood maakt zowel fijne lijnen als zachte toonovergangen mogelijk. Houtskool kan snel diepe donkere partijen en brede gebaren opleveren, terwijl pen en inkt juist geschikt zijn voor krachtige lijnen en arceringen. Krijt, pastel, kleurpotlood, zilverstift en grafiet hebben ieder weer hun eigen eigenschappen. Ook de ondergrond hoort bij de materiaalkeuze. Glad papier reageert anders op een tekenpen dan grof papier op houtskool of pastel. Daarnaast kunnen hulpmiddelen als kneedgum, doezelaar, tekenbord en fixatief een rol spelen. Materiaalkennis helpt een tekenaar bewust te kiezen welk spoor het beste bij het gewenste beeld past. Wil je verder? Onderzoek tekentechniek en tekenpapier en ga daarna naar potlood, houtskool, krijt, pastel, tekeninkt, zilverstift, kneedgum, doezelen, fixatief en papierstructuur.

Over Tekenmaterialen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Houtskoolpotlood

Materiaal

Houtskoolpotlood De kracht van houtskool met de controle van een potlood Een houtskoolpotlood combineert de donkere, matte uitstraling van houtskool met het gemak van een houten potlood. De kern bestaat uit samengeperste houtskool, meestal aangevuld met een bindmiddel. Daardoor kan nauwkeuriger worden gewerkt dan met een los stuk wilgen- of geperste houtskool. Houtskoolpotloden zijn geschikt voor contouren, arceringen, schaduwen en krachtige donkere accenten. Door de punt scherp te slijpen kunnen fijne details worden getekend, terwijl de zijkant van de punt bredere tonen mogelijk maakt. Verschillende hardheden geven bovendien meer controle over lichte en donkere partijen. Het materiaal wordt veel gebruikt bij portret-, figuur- en modeltekenen. Met een doezelaar, doek of vinger kunnen zachte overgangen ontstaan. Een kneedgum kan juist licht terugbrengen in donkere partijen. Houtskool blijft gemakkelijk afgeven en vraagt daarom om zorgvuldige behandeling. Wil je verder? Onderzoek houtskooltekenen en ga daarna naar wilgenhoutskool, geperste houtskool, grafietpotlood, kneedgum, doezelen, arcering, toonwaarde, modeltekenen, fixatief en tekenpapier.

Over Houtskoolpotlood is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Er zijn nogal wat soorten potloden, conté hoort tot de bekendste

Beschrijving
Potloden Er zijn nogal wat soorten potloden, conté hoort tot de bekendste Conté en contépotloden In een eerder artikel hebben we al eens gekeken naar de mogelijkheden van potloden. We hebben daarbij gezien dat er nogal wat verschillende soorten potloden bestaan. Kleuren, hardheid, dikte. Er zijn vele varianten. Maar naast deze meer algemene potloden vinden we ook allerlei speciale potloden terug die vaak hun eigen toepassingsgebied kennen. We zullen er een aantal van behandelen. een doos contépotloden in verschille…

Er zijn nogal wat soorten potloden, conté hoort tot de bekendste

Potloden

Er zijn nogal wat soorten potloden, conté hoort tot de bekendste

Conté en contépotloden

In een eerder artikel hebben we al eens gekeken naar de mogelijkheden van potloden. We hebben daarbij gezien dat er nogal wat verschillende soorten potloden bestaan. Kleuren, hardheid, dikte. Er zijn vele varianten.

Maar naast deze meer algemene potloden vinden we ook allerlei speciale potloden terug die vaak hun eigen toepassingsgebied kennen. We zullen er een aantal van behandelen.

een doos contépotloden in verschillende kleuren
Een doos contépotloden

Contépotloden
Evenals bij potloden bestaat conté vooral uit grafiet. Het voornaamste verschil tussen conté en potloden zit hem in het gebruikte bindmiddel. Conté geeft daardoor een duidelijker intens zwarte kleur. Potloden hebben vaak moeite met grijs. Die hebben net als houtskool de neiging om meer een donkergrijze kleur te produceren. Naast zwart en grijs vinden we ook verscheidene rood- en bruintinten terug hij de conté staafjes en potloden. Zie de afbeelding voor een doos contépotloden.

Evenals dat bij potloden het geval is worden er verschillende hardheden bij contékrijt gebruikt.

Pierre Noire
Maar we komen conté ook tegen in speciale potloden. Deze hebben zelfs speciale namen. Bijvoorbeeld “Pierre Noire”. Een Pierre Noire is een speciaal contépotlood met een werkelijk roetzwarte stift. Pierre Noire is verkrijgbaar in verschillende hardheden. Voor tekenwerk zullen we vooral gebruik maken van de wat zachtere varianten. De harde soorten voelen vaak wat "krasserig" aan en dat tekent niet echt lekker.

Verwijderen van conté is lastig
Deze zachte contépotloden worden vooral gebruikt op wat zachter en vooral ook grover papier, Dat wordt gedaan omdat conté daarop gewoon mooier op tot zijn recht komt. Contékrijt of -potlood is niet gemakkelijk meer te verwijderen als we dat zouden willen. Uitgommen zoals normaal potlood leidt in het algemeen tot een grote grijze vlek die steeds hardnekkiger wordt.

Het gebruik van doezelaars bij conté
We kunnen wel gebruik maken van een doezelaar om Contékrijt of -potlood wat uit te wrijven (ook uw vingers zijn heel handige doezelaars. Maar let goed op dat u ze niet afveegt aan lichte kleding). En kneedgum kan gebruikt worden om overtollige hoeveelheden te verwijdere. Maar ook dan zult u eenmaal gezette lijnen niet of nauwelijks meer kunnen verwijderen.

Carbone potlood
Dan is er nog het hardere Carbone potlood. Het carbone potlood tekent eveneens zeer zwart maar is absoluut niet meer te verwijderen. Die zekerheid heb je dan in elk geval als tekenaar. Carbone potlood is dus alleen voor tekenaars die in één keer een lijn zetten. En die dan ook laten staan. Voor mensen die graag eindeloos corrigeren, peuteren en bijwerken is Carbone potlood absoluut onbruikbaar materiaal.

Wit contékrijt
De witte variant van contékrijt bestaat vooral uit krijt. De witte variant is heel geschikt om te tekenen op donker papier, tot zelfs zwart aan toe. Witte conté is enigszins te bewerken met een kneedgum maar verwacht daar ook weer niet al te veel van. Wit is heel bruikbaar om bepaalde kleuren wat af te zwakken of bepaalde donker/licht contrasten eens wat te versterken. Ook zogenaamde "hoge lichten" om een glanzend oppervlak aan te geven kun je er vaak goed mee maken. Kwestie van veel oefenen.

Hulplijnen en dergelijke gewoon lekker laten staan
Ook hier geldt, dat een contélijn die eenmaal op papier staat, daar ook blijft staan. Wat overigens geen enkel probleem hoeft te zijn. Heel veel kunstenaars laten hulplijnen en onderlijnen in een tekening of schilderij gewoon staan. Het is meer een kwestie van wennen en vooral beginnende tekenaars en schilders zijn wat dat betreft vaak veel te precies.

Sanguine- en sepia-potloden
Tot slot van deze behandeling van de Conté potloden hebben we nog de bruin gekleurde Sanguine- en sepia-potloden. Hierbij zijn er bepaalde metaaloxiden door het tekenmateriaal gemengd. Het resultaat daarvan is dat er een bruine of roestkleurige tint verkregen wordt. Het bruine krijt geeft een heel eigen, wat klassieke sfeer aan een schets. De ene persoon vindt die wat klassieke of volgens anderen "ouderwets" kleur prachtig. En een ander vindt het vreselijk. Gelukkig maar! Want wat zou het saai zijn als we allemaal hetzelfde mooi zouden vinden. Ook deze Sanguine- en sepia-potloden zijn weer enigszins te bewerken met een kneedgum en ook nauwelijks tot niet te verwijderen.

Naast de contépotloden kennen we het nog in de vorm van een soort krijtjes en stiften. Deze vierkante stiften worden ook wel carré’s genoemd. Deze carré's en zijn in dezelfde zwart, grijs en bruinkleuren te krijgen als de potloden.
Conté is minder geschikt voor beginners
Conté is beslist geen echt gemakkelijk materiaal voor de beginnende tekenaar. Het oogt weliswaar al snel spectaculair, maar het grote gebrek aan correctiemogelijkheden zal voor de beginnende tekenaar toch een probleem zijn. Begin dus eerst met houtskool of gewone potloden. Hebt u die technieken en materialen lekker onder de knie, stap dan pas daarna over naar conté potlood.