Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

De basismaterialen van de tekenaar

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

De basismaterialen van de tekenaar Je hebt verrassend weinig nodig om te beginnen met tekenen Wie wil tekenen, hoeft niet meteen een kast vol materialen te kopen. Met een paar basismaterialen kun je al lijnen, vormen, licht, schaduw en toonwaarden onderzoeken. Het grafietpotlood is een logisch beginpunt. Verschillende hardheden maken zowel lichte lijnen als donkere tonen mogelijk. Een gum is niet alleen bedoeld om fouten weg te halen, maar kan ook gebruikt worden om lichte partijen terug te brengen. Met houtskool kun je sneller grote donkere vlakken en krachtige contrasten maken. Contépotlood en Contékrijt bieden weer meer controle. Minstens zo belangrijk is het papier. Glad papier reageert anders dan papier met een duidelijke structuur. Een schetsboek maakt het bovendien gemakkelijk om regelmatig te oefenen. Later kun je uitbreiden met inkt, kleurpotlood, krijt of pastel. Ga vanuit De basismaterialen van de tekenaar eens verder naar Grafietpotlood, Houtskool, Contékrijt, Gum, Schetsboek, Tekenpapier of Arceren en stel stap voor stap je eigen tekendoos samen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

Kleurpotlood

Materiaal

Kleurpotlood Een eenvoudig potlood waarmee kleur laag voor laag kan groeien Een kleurpotlood is een tekenmateriaal waarbij gekleurd pigment met bindmiddelen in een houten omhulsel is verwerkt. Anders dan bij een gewoon grafietpotlood ontstaat geen grijze lijn, maar kan de kunstenaar direct met kleur tekenen. Kleurpotlood biedt veel controle. Door zacht of hard te drukken verandert de kleurintensiteit en met arceringen kunnen verschillende kleuren optisch worden gemengd. Door meerdere transparante lagen over elkaar te tekenen ontstaan subtiele kleurovergangen en nieuwe tinten. Een lichte ondergrond blijft daarbij vaak een belangrijke rol spelen. Er bestaan verschillende soorten, waaronder traditionele kleurpotloden, aquarelpotloden en zachtere varianten met een hogere pigmentafgifte. De samenstelling bepaalt hoe gemakkelijk een potlood mengt, dekt en op het papier reageert. Ook lichtechtheid is belangrijk wanneer een tekening langdurig wordt tentoongesteld. Kleurpotlood kan zowel voor schetsen als zeer gedetailleerde tekeningen worden gebruikt. Wil je verder? Vergelijk kleurpotlood, grafietpotlood en pastelpotlood en onderzoek daarna arceren, kleurmenging, tekenpapier en lichtechtheid.

Over Kleurpotlood is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Schetsboek

Techniek

Schetsboek Een draagbaar atelier waarin ideeën meteen kunnen worden vastgelegd Een schetsboek is een boek of bundel papier waarin een kunstenaar tekeningen, studies, waarnemingen en ideeën verzamelt. Het kan in het atelier worden gebruikt, maar is vooral handig om mee te nemen en onderweg snel iets vast te leggen. Schetsboeken bevatten vaak veel meer dan uitgewerkte tekeningen. Je vindt er snelle figuurschetsen, landschappen, compositie-ideeën, kleurproeven, notities en details die de aandacht van de kunstenaar trokken. Soms staan verschillende onderwerpen kriskras door elkaar op dezelfde pagina. Juist daardoor kunnen historische schetsboeken veel vertellen over het kunstenaarsproces. De schetsboeken van kunstenaars als Leonardo da Vinci, Rembrandt en Van Gogh laten bijvoorbeeld zien hoe kijken, onderzoeken en bedenken voortdurend door elkaar kunnen lopen. Niet iedere schets hoeft bedoeld te zijn voor een later kunstwerk. Tekenen kan ook zelfstandig onderzoek zijn. Wil je verder? Onderzoek schets, voorstudie en tekenstudie en ga daarna naar kunstenaarsproces, veldschets, figuurtekenen, compositiestudie, notitieboek en buitentekenen.

Over Schetsboek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Grafietpotlood

Materiaal

Grafietpotlood Van een lichte schets tot bijna zwart met hetzelfde tekenmateriaal Een grafietpotlood is een teken- en schrijfmateriaal met een kern die voornamelijk bestaat uit grafiet en klei. Door de verhouding tussen beide stoffen te veranderen ontstaan potloden met verschillende hardheden en donkerte. De bekende aanduidingen lopen van H naar B. H-potloden zijn harder en geven meestal lichtere, scherpere lijnen. B-potloden zijn zachter en maken donkerdere, bredere sporen. HB ligt ongeveer tussen beide groepen en is een veelgebruikte algemene hardheid. Met grafiet kunnen kunstenaars tekenen, arceren, kruisarceren en zachte toonovergangen maken. Door harder of zachter te drukken verandert de toonwaarde. Grafiet kan bovendien worden uitgeveegd of met een kneedgum gedeeltelijk worden verwijderd. Bij dikke lagen kan grafiet een kenmerkende metaalachtige glans krijgen. De structuur van het gekozen papier heeft eveneens veel invloed op het resultaat. Wil je verder? Onderzoek potloodtekenen en grafiet en ga daarna naar potloodhardheid, H-potlood, B-potlood, arceren, kruisarceren, toonwaarden, kneedgum, doezelen, tekenpapier en papierstructuur.

Over Grafietpotlood is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gum

Materiaal

Gum Een klein hulpmiddel waarmee je meer kunt dan fouten uitwissen Een gum is een tekenhulpmiddel waarmee grafiet, houtskool en sommige andere tekenmaterialen geheel of gedeeltelijk van papier kunnen worden verwijderd. De werking hangt af van het materiaal van de gum, het gebruikte tekenmateriaal en de structuur van het papier. De gewone kunststofgum is geschikt voor het vrij grondig verwijderen van potloodlijnen. Een kneedgum werkt anders: deze kan grafiet en houtskool voorzichtig opnemen zonder hard over het papier te wrijven. Daardoor is hij bijzonder geschikt om lichte plekken, hooglichten en subtiele toonverschillen in een tekening aan te brengen. Een gum hoeft dus niet alleen te dienen om fouten te herstellen. Bij tonaal tekenen kan de kunstenaar eerst een donker vlak opbouwen en vervolgens met de gum licht uit de tekening halen. De gum wordt dan zelf een tekeninstrument. Te krachtig gummen kan de papiervezels beschadigen. Wil je verder? Onderzoek kneedgum en tekenen en ga daarna naar grafietpotlood, houtskool, toonwaarde, hooglicht, doezelen, papierstructuur, potloodtekenen, modeltekenen, licht-donker en tekenmaterialen.

Over Gum is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Potloden in allerlei soorten en variaties zijn nooit weg te denken

Beschrijving
De basismaterialen van de tekenaar Potloden in allerlei soorten en variaties zijn nooit weg te denken De basis van elk potlood is grafiet Iemand die aan materiaal om te tekenen denkt zal direct aan een potlood denken. Logisch want het is het meest gebruikte stukje gereedschap van de tekenaar. De basis van elk potlood is grafiet. Grafiet is een vorm van koolstof wat in een staafvorm is geperst. Vaak zijn er bindmiddelen als bijvoorbeeld klei aan toegevoegd om tot een zachter maar toch redelijk stevig materiaal te ko…

Potloden in allerlei soorten en variaties zijn nooit weg te denken

De basismaterialen van de tekenaar

Potloden in allerlei soorten en variaties zijn nooit weg te denken

De basis van elk potlood is grafiet

Iemand die aan materiaal om te tekenen denkt zal direct aan een potlood denken. Logisch want het is het meest gebruikte stukje gereedschap van de tekenaar.

De basis van elk potlood is grafiet. Grafiet is een vorm van koolstof wat in een staafvorm is geperst. Vaak zijn er bindmiddelen als bijvoorbeeld klei aan toegevoegd om tot een zachter maar toch redelijk stevig materiaal te komen. Zo bepaalt de hoeveelheid klein in het grafiet voor een groot deel de zogenaamde hardheid.



Elk potlood heeft een eigen hardheid
Een gemiddelde hardheid heeft een zogenaamd HB potlood. Pak een willekeurig potlood en u zult er iets dergelijks op zien staan. Mogelijk staat er geen HB maar 2H of 3B op. Hardheid wordt namelijk aangegeven in een reeks: 6H, 5H, 4H, 3H, 2H, 1H, HB, 1B, 2B, 3B, 4B, 5B, 6B. In deze reeks is 6H de hardste (H van Hard, gemakkelijk te onthouden) en 6B de zachtste. Koopt u een echte set tekenpotloden dan vindt u deze waarden er waarschijnlijk wel in terug.

Een grafietstift is een soort dik potlood zonder hout er om heen
Naast grafiet in hout, ons potlood, kennen we ook zogenaamde grafietstiften. Ze zijn niet in hout gevat en in het algemeen veel dikker dan de stift van een potlood.

Harde potloden lenen zich vooral voor technische tekeningen
Harde potloden worden vooral gebruikt in de wereld van technische tekeningen, voor zover ze daar niet door de computer verbannen zijn. Harde potloden geven een meer grijze lijn. Het geeft een krassende effect met scherpe, harde lijnen die nauwelijks meer weg te krijgen zijn omdat ze min of meer in het papier zijn gegrift.

Grafietstiften werken ook prima
Voor tekenwerk gebruikt de tekenaar meestal een potlood uit de B serie omdat een dikkere, zwartere en ook zachtere lijn oplevert. Ook de aanschaf van enkele grafietstiften moet zeker overwogen worden.



Gebruik een goed scherp mes om een punt aan een potlood te slijpen
Potloden slijpen doet de tekenaar bij voorkeur met een scherp mesje. Een hobbymes, ook wel Stanleymes genoemd, voldoet prima. Een lichtgewicht mesje als bijvoorbeeld een aardappelschilmesje voldoet vaak wat minder maar dat is ook een kwestie van smaak en dus moet je het gewoon proberen

Het vraagt wat oefening en in het begin vreet het potloodpunten omdat we er teveel druk op uitoefenen. Later wordt dat vanzelf wel beter als we eenmaal de slag te pakken hebben. Een puntenslijper lijkt voor de hand te liggen maar produceert een scherpe punt die als we niet uitkijken dwars door ons papier heen snijdt. De punt de we met een mesje krijgen ziet er wat prettiger uit op dat gebied.

Durf ook iets weg te gooien
Is uw potlood door enthousiast tekenen of alleen maar veel slijpen tot een stompje geworden, gooi het dan weg. U hebt weinig grip op een dergelijk stompje en eigenlijk is er nauwelijks mee te werken. Potloden zijn niet duur en de handel in tekenmaterialen moet toch ook leven.

Wees voorzichtig met afgeven van zacht potlood
Let op als u klaar bent. Een potloodtekening die met een zacht potlood is gemaakt geeft af. Behoorlijk zelfs. Gebruikt u houtskool dan is het effect nog veel erger. Dat geeft echt enorm af. Er bestaat speciaal fixatiemateriaal, zogenaamd fixatief. Dat wordt verkocht in spuitbussen. Vroeger bestonden er speciale blaaspijpjes voor die in een flesje werden gehouden maar deze fixatiefspuitjes zijn min of meer uitgestorven. Hebt u een bus haarlak in huis? Dat voldoet ook. Niet teveel spuiten en opletten of het geen vlekken geeft. Dus voordat u een geslaagde tekening gaat fixeren, eerst een stukje proberen op een mislukt exemplaar.