Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Terpentine

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Terpentine Verdunnen en schoonmaken, maar niet hetzelfde als terpentijnolie Terpentine is een vluchtig oplosmiddel uit de aardolie-industrie. Het wordt gebruikt om bepaalde verven te verdunnen en om penselen en schildergereedschap schoon te maken. In de olieverfschilderkunst kan terpentine vooral worden gebruikt voor dunne, magere verflagen. Terpentine moet niet worden verward met terpentijnolie. Terpentijnolie wordt traditioneel door destillatie van hars uit naaldbomen verkregen, terwijl terpentine een aardoliedestillaat is. Voor kunstenaars bestaan daarnaast geraffineerde en vrijwel geurloze varianten, vaak aangeduid als odorless mineral spirits. Omdat terpentine verdampt, is het geen bindmiddel zoals lijnolie. Meer terpentine toevoegen maakt olieverf dus niet ‘vetter’, maar juist tijdelijk vloeibaarder en relatief mager. Ook geurloze varianten produceren dampen en moeten zorgvuldig worden gebruikt. Goede ventilatie, het sluiten van de verpakking en verantwoord omgaan met gebruikte vloeistof blijven belangrijk. Wil je verder? Vergelijk terpentine met terpentijnolie, lijnolie en schildermedium. Dat maakt het verschil tussen oplossen, verdunnen en binden duidelijk.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gebruikt in

gerelateerd aan

gerelateerd aan

  • Lijnolie
  • Terpentijnolie

is gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Schildermedium

Materiaal

Schildermedium Wat je aan verf toevoegt, kan veranderen hoe een schilderij ontstaat Een schildermedium is een stof of mengsel dat aan verf wordt toegevoegd om de verwerking en eigenschappen van de verf te beïnvloeden. Een medium kan verf bijvoorbeeld vloeibaarder, transparanter, glanzender of juist dikker maken. Ook droogtijd en penseelvoering kunnen veranderen. Bij olieverf bestaan traditionele media onder andere uit drogende olie en soms hars of oplosmiddel. Lijnolie maakt verf doorgaans vetter en soepeler, terwijl een oplosmiddel de verf tijdelijk dunner kan maken maar zelf geen bindmiddel toevoegt. Moderne schildermedia zijn vaak speciaal samengesteld voor een bepaalde toepassing. Ook voor acrylverf bestaan allerlei media. Daarmee kunnen kunstenaars transparante lagen, dikke structuren of een andere glans bereiken zonder de verf simpelweg sterk met water te verdunnen. Een medium is dus meer dan een verdunner. Verkeerd of overmatig gebruik kan bovendien de duurzaamheid van een verflaag beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk lijnolie, drogende olie, verdunner, retarder en impastomedium en ontdek hoe ieder medium het gedrag van verf op een andere manier verandert.

Over Schildermedium is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Olieverfschilderkunst

Techniek

Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek.

Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Oplosmiddel

Materiaal

Oplosmiddel Een vloeistof die materiaal kan oplossen zonder zelf onderdeel van de kleur te zijn Een oplosmiddel is een vloeistof waarin andere stoffen kunnen oplossen of worden verdund. In de kunstwereld worden oplosmiddelen gebruikt bij onder andere schilderen, vernissen, reinigen, restaureren en het vervaardigen van bepaalde inkten en lijmen. Bij traditionele olieverfschilderkunst zijn terpentijnolie en terpentine bekende voorbeelden. Ze kunnen verf dunner en beter vloeibaar maken en worden ook gebruikt bij bepaalde mediums en vernissen. Bij watergedragen materialen vervult water vaak een vergelijkbare praktische functie, al verschillen de chemische processen. Een oplosmiddel is niet hetzelfde als een bindmiddel. Het bindmiddel blijft na droging achter en houdt het pigment vast. Een vluchtig oplosmiddel verdampt grotendeels tijdens het droogproces. Oplosmiddelen kunnen bovendien schadelijk, brandbaar of irriterend zijn. Goede ventilatie en zorgvuldige materiaalkeuze zijn daarom belangrijk. Wil je verder? Vergelijk oplosmiddel, verdunner en bindmiddel en onderzoek daarna terpentijnolie, terpentine, schildermedium en watergedragen verf.

Over Oplosmiddel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verdunningsmiddel

Materiaal

Verdunningsmiddel Minder dik betekent niet automatisch minder kleur Een verdunningsmiddel is een vloeistof waarmee verf, inkt, vernis of een ander kunstenaarsmateriaal vloeibaarder kan worden gemaakt. Welk middel geschikt is, hangt af van het gebruikte bindmiddel en de schildertechniek. Bij traditionele olieverf worden bijvoorbeeld terpentijnolie of terpentineachtige oplosmiddelen gebruikt. Acrylverf kan meestal met water worden verdund, terwijl voor andere verven speciale verdunners nodig zijn. Een verdunningsmiddel is niet hetzelfde als een schildermedium: een medium kan naast de vloeibaarheid ook eigenschappen als glans, transparantie, droogtijd en laagopbouw veranderen. Te veel verdunnen kan nadelig zijn. Wanneer onvoldoende bindmiddel in een verflaag achterblijft, kunnen hechting en duurzaamheid verminderen. Ook kunnen sommige oplosmiddelen schadelijke dampen afgeven, waardoor ventilatie en zorgvuldig gebruik belangrijk zijn. Wil je verder? Vergelijk verdunningsmiddel met oplosmiddel en schildermedium en onderzoek daarna terpentijnolie, terpentine, bindmiddel, viscositeit, hechting en laagopbouw.

Over Verdunningsmiddel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

magere verf

Materiaal

Magere verf Minder olie bepaalt hoe een verflaag zich gedraagt Magere verf is een begrip dat vooral bij olieverfschilderkunst wordt gebruikt. Het gaat om verf die naar verhouding weinig olie of ander oliehoudend medium bevat. De verf kan bijvoorbeeld magerder worden verwerkt door haar zonder extra olie te gebruiken of, waar technisch passend, met een geschikt oplosmiddel te verdunnen. Het begrip wordt belangrijk bij schilderijen die uit meerdere lagen worden opgebouwd. Traditioneel geldt daarbij de regel ‘vet over mager’. Onderliggende lagen worden relatief mager gehouden, terwijl volgende lagen meer olie kunnen bevatten. Zo kunnen de verschillende lagen tijdens het drogen en verouderen beter samenwerken. Een te magere verflaag kan echter onvoldoende bindmiddel bevatten. Overmatig verdunnen kan daardoor leiden tot een matte, zwakke of slecht hechtende verflaag. ‘Mager’ zegt dus niet simpelweg dat verf dun is. Het gaat vooral om de verhouding tussen pigment, bindmiddel en toegevoegde middelen. Wil je verder? Onderzoek vette verf en vet over mager en ga daarna naar olieverf, bindmiddel, lijnzaadolie, oplosmiddel, verdunnen, droogproces, hechting en verflaag.

Over magere verf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

aardoliedestillaat

Materiaal

Aardoliedestillaat Van ruwe aardolie naar oplosmiddel in het kunstenaarsatelier Een aardoliedestillaat is een product dat ontstaat wanneer ruwe aardolie door destillatie in verschillende fracties wordt gescheiden. Sommige van deze vloeibare koolwaterstofmengsels worden gebruikt als oplos- en verdunningsmiddel in verf, lak en andere coatings. In de schilderkunst is vooral terpentine een bekend voorbeeld. Het kan worden gebruikt om olieverf te verdunnen, penselen te reinigen en bepaalde materialen op te lossen. Er bestaan verschillende soorten aardoliedestillaten, waardoor samenstelling, geur en verdampingssnelheid kunnen verschillen. Aardoliedestillaat moet niet worden verward met terpentijn. Terpentijn wordt traditioneel gewonnen door destillatie van hars uit naaldbomen en heeft dus een plantaardige oorsprong. Omdat aardoliedestillaten vluchtige organische stoffen bevatten, kunnen de dampen schadelijk zijn. Zorgvuldig werken, goede ventilatie en een gesloten verpakking zijn daarom belangrijk. Wil je verder? Onderzoek terpentine en terpentijn en ga daarna naar oplosmiddel, verdunningsmiddel, olieverf, magere verf, vernis, hars, schildermedium en atelierveiligheid.

Over aardoliedestillaat is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

geurloze terpentine

Materiaal

Geurloze terpentine Minder geur betekent niet dat het oplosmiddel onschadelijk is Geurloze terpentine is een geraffineerd aardoliedestillaat dat wordt gebruikt als oplos- en verdunningsmiddel, vooral bij olieverf. Bij de productie worden veel sterk geurende en bepaalde ongewenste bestanddelen verwijderd. Daardoor ruikt het product veel minder dan gewone terpentine. Kunstenaars gebruiken geurloze terpentine bijvoorbeeld om olieverf te verdunnen, magere beginlagen te maken en penselen te reinigen. De precieze samenstelling en eigenschappen verschillen per product. Sommige varianten worden speciaal voor kunstenaarsmaterialen verkocht. De naam ‘geurloos’ kan misleidend zijn. Dat je nauwelijks iets ruikt, betekent niet dat er geen oplosmiddeldampen aanwezig zijn. Ook geurloze terpentine moet daarom zorgvuldig worden gebruikt, met voldoende ventilatie en goed gesloten verpakkingen. Geurloze terpentine is bovendien geen terpentijn: terpentijn wordt uit hars van naaldbomen gewonnen, terwijl terpentine uit aardolie afkomstig is. Wil je verder? Onderzoek terpentine en aardoliedestillaat en ga daarna naar terpentijn, oplosmiddel, verdunningsmiddel, olieverf, magere verf, vet over mager, penseelreiniging en atelierveiligheid.

Over geurloze terpentine is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

penselen reinigen

Techniek

Penselen reinigen Goed schoonmaken verlengt het leven van een penseel Penselen reinigen betekent dat verfresten zorgvuldig uit haren, vezels en de aanzet bij de bus worden verwijderd. Hoe dat gebeurt, hangt vooral af van de gebruikte verfsoort. Een verkeerde reinigingsmethode kan een penseel hard, broos of onbruikbaar maken. Bij aquarel, gouache en veel acrylverf wordt vooral water gebruikt. Acrylverf moet worden verwijderd voordat zij volledig opdroogt. Bij olieverf kan eerst zoveel mogelijk verf met een doek worden weggehaald. Daarna kan, afhankelijk van de werkwijze, een geschikte penseelzeep, olie of een beperkte hoeveelheid oplosmiddel worden gebruikt. Vooral verf die zich bij de huls of bus ophoopt, kan de penseelharen uit elkaar drukken en de vorm aantasten. Na het reinigen wordt het penseel voorzichtig in model gebracht en goed gedroogd. Goed onderhoud is daarmee onderdeel van het schildersvak. Wil je verder? Onderzoek penseelonderhoud en penseel en ga daarna naar penseelzeep, olieverf, acrylverf, oplosmiddel, terpentine, lijnzaadolie, penseelvoering en atelierveiligheid.

Over penselen reinigen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.