Dieptewerking
Een plat vlak dat je ogen overtuigt dat je erin kunt stappen
Dieptewerking is de indruk dat er in een schilderij, tekening of ander plat beeld ruimte bestaat tussen voorgrond en achtergrond. Het oppervlak zelf blijft natuurlijk vlak, maar kunstenaars beschikken over allerlei middelen om onze waarneming een driedimensionale ruimte te laten ervaren.
Een bekend hulpmiddel is lineair perspectief, waarbij vluchtlijnen naar één of meer vluchtpunten lopen. Maar diepte kan ook ontstaan door overlapping, verkleining en hoogteverschillen in het beeld. Een voorwerp dat een ander gedeeltelijk bedekt, lijkt bijvoorbeeld automatisch dichterbij te staan.
Ook kleur en licht helpen mee. Verre vormen kunnen lichter, koeler en minder scherp worden weergegeven. Dat noemen we atmosferisch perspectief. Sterke verschillen in licht en donker kunnen juist volume en afstand benadrukken.
Kunstenaars kunnen deze regels natuurgetrouw toepassen, overdrijven of bewust doorbreken.
Wil je verder? Onderzoek perspectief, overlapping, verkorting, atmosferisch perspectief en ruimtelijkheid en ontdek hoeveel verschillende trucs een kunstenaar heeft om van een plat vlak een ruimte te maken.
Diepte is noodzakelijk bij twee-dimensionaal werken
Beschrijving
Dieptewerking
Diepte is noodzakelijk bij twee-dimensionaal werken
Diepte geeft het effect aan waarbij voorwerpen in de verte lijken te verdwijnen. Een noodzakelijk iets als we in een plat vlak aan het werk zijn zoals bij een tekening of een schilderij.
Gebruik verschillende perspectiefvormen
Een soms bedrieglijk echt effect van diepte is te verkrijgen door gebruik te maken van ruimtelijk (lineair) perspectief, kleurperspectief of atmosferisch perspectief en dan bij voorkeur allemaal tegelijk. Dat kan uiteraard probleemloos en het effect zal heel bijzonder zijn.
Lineair perspectief speelt een belangrijke rol
Met name een goed gebruik van lineair perspectief, de bekende vorm met de verdwijnpunten die meestal op de horizon liggen, zal de dieptewerking enorm versterken. Maar onderschat ook de werking van kleuren rond de horizon niet. Een scherp afgetekende horizon met felle kleuren zal nooit een diepte-effect geven.
Laat de kleuren van horizon en lucht overvloeien
Meng daarom de kleuren rond de horizon heel licht met de kleur die voor de lucht is gebruikt waardoor lucht en land (of water natuurlijk) als het ware in elkaar over lijken te lopen. Dat geeft een verbazend gevoel van diepte, zeker bij landschappen en zeegezichten waarbij er niet echt sprake is van lijnen die we voor lineair perspectief kunnen gebruiken.
Als u er meer van weten wilt dat vindt u veel informatie in onderstaand boek dat voor slechte 7 euro te bestellen is.
Boek met veel informatie over perspectieftekenen, spiegeling, maatberekening en dergelijke.
Klik op het boek om naar de beschrijvende pagina te gaan
Overdreven diepte realiseren.
Sommige mensen gaan ook nog eens flink overdrijven en een overdreven diepte proberen te bereiken door bijvoorbeeld de verdwijnpunten te verschuiven. Dat kan werken en wordt in de praktijk gebruikt in stillevens en dergelijke. Ook in een zogenaamde "trompe d'oeil" is flink met het perspectief gemanipuleerd. Of het allemaal even mooi en natuurlijk over komt moet iedereen maar even voor zichzelf uitmaken. Maar dat er verbazende effecten te realiseren zijn, dat is wel zeker.