Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Aquarelleertechnieken

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Aquarelleertechnieken Met hetzelfde water en pigment kun je tientallen verschillende effecten maken Aquarelleertechnieken bepalen voor een groot deel hoe aquarelverf zich op het papier gedraagt. Soms probeert de kunstenaar de verf nauwkeurig te sturen, maar op andere momenten krijgt juist het water de ruimte om zijn eigen weg te zoeken. Bij nat-in-nat wordt verf op vochtig papier aangebracht, waardoor zachte overgangen en vloeiende kleuren ontstaan. Bij nat-op-droog blijven vormen en randen veel scherper. Met glaceringen worden transparante verflagen over elkaar gezet, terwijl een bijna droog penseel juist korrelige structuren kan opleveren. Andere mogelijkheden zijn wassen, spatten, tamponneren, uitsparen en het gebruik van afdekvloeistof. Ook zout, sponsen en het kantelen van het papier kunnen verrassende effecten geven. Juist de combinatie van technieken maakt aquarel zo veelzijdig. Ga vanuit Aquarelleertechnieken eens verder naar Nat-in-nat, Glaceren, Afdekvloeistof, Spattechniek, Droog penseel of Tamponneren en probeer eens wat er gebeurt wanneer je water niet alleen gebruikt om verf te verdunnen, maar als zelfstandig hulpmiddel.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

behoort tot

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

omvat

Glaceren

Techniek

Glaceren Schilderen met licht dat door de verf heen lijkt te komen Glaceren is een schildertechniek waarbij een kunstenaar dunne, transparante of halftransparante verflagen over reeds gedroogde verf aanbrengt. Iedere nieuwe laag verandert subtiel de kleur van de laag eronder. Daardoor kunnen kleuren een bijzondere diepte en helderheid krijgen zonder dat dikke verf nodig is. De techniek werd veel gebruikt in de Europese schilderkunst en speelde een belangrijke rol bij het schilderen met olieverf. Vooral bij huid, kleding, schaduwen en rijke kleurpartijen konden glacislagen bijzonder verfijnde effecten opleveren. Glaceren vraagt geduld. Een onderliggende verflaag moet voldoende droog zijn voordat een volgende laag wordt aangebracht. De kunstenaar bouwt het uiteindelijke resultaat daardoor stap voor stap op. Glaceren heeft verwantschap met sfumato, maar beide begrippen betekenen niet hetzelfde. Sfumato draait om zachte, bijna onzichtbare overgangen tussen vormen, licht en schaduw. Glaceren is de technische werkwijze waarbij transparante verflagen over elkaar worden aangebracht.

Over Glaceren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Aquarel

Materiaal

Aquarel Water, pigment en papier maken samen het licht Aquarel is een schildertechniek waarbij transparante, waterverdunbare verf op papier wordt gebruikt. De verf bestaat hoofdzakelijk uit pigment en een wateroplosbaar bindmiddel, traditioneel vaak Arabische gom. Door meer of minder water te gebruiken kan de kunstenaar de kleur van krachtig tot bijna doorschijnend maken. Kenmerkend is dat het wit van het papier vaak het lichtste deel van de voorstelling vormt. In plaats van witte verf toe te voegen, laat de aquarellist delen van het papier onbeschilderd. Transparante kleurlagen kunnen over elkaar worden gezet, waardoor nieuwe kleuren en diepte ontstaan. Aquarel kan zeer gecontroleerd worden toegepast, maar water zorgt ook voor verrassingen. Bij nat-in-nat vloeien kleuren vrij in elkaar; bij nat-op-droog ontstaan scherpere vormen en randen. De techniek werd gebruikt voor studies, landschappen en zelfstandige kunstwerken. Kunstenaars als William Turner maakten er bijzonder expressief gebruik van. Wil je verder? Experimenteer met nat-in-nat, nat-op-droog en wassingen en ontdek daarna aquarelpapier, transparantie, Arabische gom en kleurmenging.

Over Aquarel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Uitsparen

Techniek

Uitsparen Soms ontstaat het licht juist door niets aan te brengen Uitsparen is een techniek waarbij een kunstenaar bewust een deel van de ondergrond onbeschilderd laat. De oorspronkelijke kleur van papier, doek of een andere drager blijft daardoor zichtbaar en wordt onderdeel van de voorstelling. Bij aquarel is uitsparen bijzonder belangrijk. Omdat witte aquarelverf meestal niet nodig is, wordt het wit van het papier gebruikt voor lichte partijen en hooglichten. De kunstenaar schildert zorgvuldig om deze gebieden heen. Kleine lichtpunten, bijvoorbeeld op water, glas of ogen, kunnen zo opvallend helder blijven. Uitsparen kan uit de vrije hand gebeuren, maar ook met maskeervloeistof, tape, sjablonen of wasresist. In dat geval wordt een gedeelte tijdelijk beschermd en later weer vrijgemaakt. De techniek komt ook voor in tekenkunst, grafiek en schilderkunst. Uitsparen vraagt vooruitdenken: wat niet wordt bedekt, kan net zo belangrijk zijn als wat wel wordt aangebracht. Wil je verder? Onderzoek maskeertechniek en negatieve ruimte en ga daarna naar aquarel, maskeervloeistof, papierwit, hooglicht, wasresist, sjabloon, transparantie, wit en compositie.

Over Uitsparen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Droog penseel

Techniek

Droog penseel Met weinig verf ontstaat juist méér structuur Droog penseel is een schildertechniek waarbij een vrij droog penseel met weinig verf over een ondergrond wordt bewogen. De verf bedekt het oppervlak daardoor niet volledig. Vooral op een ruwe ondergrond blijven lager gelegen delen gedeeltelijk zichtbaar, terwijl hogere delen verf opnemen. De techniek wordt gebruikt met onder andere aquarel, gouache, acrylverf en olieverf. Bij aquarel wordt het penseel eerst relatief droog gemaakt voordat het over het papier gaat. Zo ontstaan gebroken, korrelige lijnen die geschikt zijn voor bijvoorbeeld gras, boomschors, haar, stenen en lichtreflecties op water. Ook in olieverfschilderkunst kan droog penseel worden gebruikt om dunne kleursporen over een bestaande verflaag te leggen. De structuur van doek of eerdere penseelstreken blijft daarbij meespelen. Het effect hangt sterk af van penseel, verfconsistentie, druk en oppervlaktestructuur. Wil je verder? Onderzoek penseeltechniek en oppervlaktestructuur en ga daarna naar aquareltechniek, scumbling, glacis, penseelstreek, textuur, dekking, droog-op-droog, gebroken kleur en schildertechniek.

Over Droog penseel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Wassen

Techniek

Wassen Met verdunde kleur ontstaan transparante lagen en zachte overgangen Wassen is een schilder- en tekentechniek waarbij sterk verdunde verf of inkt in dunne lagen over een ondergrond wordt aangebracht. Zo’n transparante kleurlaag wordt ook een wassing genoemd. De techniek wordt vooral gebruikt bij aquarel en inkt, maar vergelijkbare werkwijzen komen ook bij andere verfsoorten voor. Met een wassing kunnen kunstenaars snel grote kleurvlakken, schaduwen en toonovergangen aanbrengen. Een egale wassing heeft overal ongeveer dezelfde kleursterkte. Bij een verlopende wassing verandert de kleur geleidelijk van donker naar licht of van de ene kleur naar de andere. Omdat de ondergrond door de transparante laag zichtbaar blijft, speelt het wit van aquarelpapier vaak een belangrijke rol. Meerdere droge wassingen over elkaar kunnen de kleur verder verdiepen. De hoeveelheid water, zuigkracht van het papier en snelheid van werken bepalen sterk het resultaat. Wil je verder? Onderzoek wassing en aquareltechniek en ga daarna naar laveren, transparantie, nat-in-nat, nat-op-droog, aquarelpapier, zuigkracht, toonovergang, laag over laag schilderen en gewassen inkttekening.

Over Wassen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Spattechniek

Techniek

Spattechniek Kleine verfdruppels maken toeval onderdeel van het beeld Spattechniek is een werkwijze waarbij verf, inkt of ander vloeibaar materiaal in kleine druppels op een ondergrond wordt gespat. Dat kan gecontroleerd gebeuren, maar toeval speelt vrijwel altijd een rol. Hierdoor ontstaan levendige oppervlakken die moeilijk precies met een penseel zijn na te maken. Een eenvoudige methode is met een vinger langs de haren van een geladen penseel of tandenborstel te strijken. Ook kan verf vanaf een penseel worden geslingerd of getikt. De vloeibaarheid van de verf, afstand tot de ondergrond en kracht van de beweging bepalen de grootte en verspreiding van de spatten. Spattechniek wordt gebruikt bij aquarel, acryl, inkt en gemengde technieken. Delen van het werk kunnen met een sjabloon of masker worden afgedekt. Bij kunstenaars als Jackson Pollock werd het werpen en druipen van verf zelfs een belangrijk onderdeel van het schilderproces. Wil je verder? Onderzoek dripping en action painting en ga daarna naar Jackson Pollock, spatten, druipen, masking, aquareltechniek, penseeltechniek, toeval, gebaar, textuur en Abstract Expressionisme.

Over Spattechniek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Met welke technieken kunnen we het beste beginnen?

Beschrijving
Met welke technieken kunnen we het beste beginnen? Er is een hele verzameling aan technieken Zoals ook bij andere kunstvormen is er ook bij de aquarelleertechnieken een hele verzameling aan technieken door de jaren heen ontdekt en verder ontwikkeld. Dit vooral naarmate de betreffende kunstvorm in populariteit groeide. Enkele daarvan hebben de tijd doorstaan en zijn traditionele technieken geworden die tot op de dag van vandaag worden toegepast. De hierna volgende technieken worden nog volop toegepast bij het aquare…

Met welke technieken kunnen we het beste beginnen?

Met welke technieken kunnen we het beste beginnen?




Er is een hele verzameling aan technieken
Zoals ook bij andere kunstvormen is er ook bij de aquarelleertechnieken een hele verzameling aan technieken door de jaren heen ontdekt en verder ontwikkeld. Dit vooral naarmate de betreffende kunstvorm in populariteit groeide. Enkele daarvan hebben de tijd doorstaan en zijn traditionele technieken geworden die tot op de dag van vandaag worden toegepast.

De hierna volgende technieken worden nog volop toegepast bij het aquarelleren:

Aquarelleertechnieken

Wassing
De wassing is de meest elementaire vorm van aquarelleren. Die is er in verschillende vormen. De eerste is de egale wassing. Die wordt uitgevoerd door verdunde verf aan te brengen op een bepaald deel van het papier. Dat kan nat-op-droog gebeuren of ook nat-in-nat.

Daarnaast bestaat er een wassing met een geleidelijk toonverloop. Dat verkrijgt men door bij elke volgende penseelstreek meer water aan de verf toe te voegen.

Glaceren
Deze methode is vergelijkbaar met het aanbrengen van een wassing, met dit verschil dat men een dunne transparante kleurlaag aanbrengt over gedroogde eerdere lagen. Dit wordt gedaan om de kleur of toon aan te passen van de onderliggende laag. Het is van belang dat de onderliggende laag goed gedroogd is.

Nat-in-nat

Bij de nat-in-nat methode wordt de kleur aangebracht op daarvoor natgemaakt papier. Naar gelang de mate waarin het papier is bevochtigd, kunnen de penseelstreken in toon van elkaar verschillen. Er kunnen zachte, onbepaalde vormen ontstaan of enigszins wazige vlekken.

Deze techniek wordt op bestaande wassingen toepast. Je moet je er alleen van verzekeren dat de bestaande laag of lagen droog zijn.

Maak het papier eenvoudig nat met een brede kwast en schilder in het natte oppervlak. In de oppervlakken waarop nat-in-nat wordt geschilderd ontstaan heel subtiele achtergrondgedeelten van de schildering.


Droge penseel
Dit is zo ongeveer het tegenovergestelde van nat-in-nat. Met een penseel met verf en een beetje water wordt op droog papier geschilderd.

De penseelstreken laten een strakke en duidelijke streep na. Deze techniek kan vooral worden toegepast rond het deel van het schilderij waar de aandacht naartoe moet worden geleid.

Deppen
Om kleur of pigment weg te nemen, moet het betreffende deel van het papier worden natgemaakt met een penseel met schoon water. Door te deppen met keukenpapier wordt het pigment hierin opgenomen. Door met stroken papier sommige delen af te dekken bij het deppen, kunnen er interessante, scherpe lijnen en vormen ontstaan.

Sommige pigmenten zijn moeilijk te verwijderen en daarbij kan deze techniek niet worden toegepast (Pruisisch blauw, Windsor rood, geel en blauw).

Kleur druppelen
Deze techniek kan voor een verrassend effect zorgen. Het is een eenvoudige techniek. Breng een druppel verf van een bepaalde kleur in een nat deel van het schilderij aan en laat hem vrij vloeien, mengen en uitwaaieren.

De vormen die ontstaan zijn niet voorspelbaar en interessant en kunnen soms verrassende effecten geven. Dit is een kleureffect dat je niet op je palet kunt mengen.
aquarelleertechnieken


Spatten

Om bepaalde, gewenste effecten te bereiken kan het ‘ spatten’ een oplossing bieden.

Doop een harde penseel (of een tandenborstel, al naar gelang welke maat spetter je wilt hebben) in de verf en ga met een vinger van je andere hand langs de haren, terwijl je de spetters op je schilderij richt.

Structuur met keukenpapier aanbrengen

De verf op het papier moet niet al te nat zijn. Maak een prop van keukenpapier en dep daarmee om wat verf op te nemen. Het beeld dat achterblijft kan lijken op bergen, gebladerte of boomkruinen.

Met de nodige nieuwsgierigheid en creativiteit kun je ook jouw eigen technieken ontwikkelen. Aquarelleren is een levende kunstvorm.