Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Afdekvloeistof

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Afdekvloeistof Even niets schilderen kan precies zijn wat een schilderij nodig heeft Afdekvloeistof is een vloeibaar materiaal waarmee delen van papier tijdelijk worden beschermd tegen verf. Het wordt vooral gebruikt bij aquarel, wanneer lichte of volledig witte gedeelten behouden moeten blijven. De vloeistof wordt vóór het schilderen aangebracht met bijvoorbeeld een penseel, pennetje of ander hulpmiddel. Na het drogen vormt zij een dun, waterafstotend laagje. De kunstenaar kan vervolgens gewoon over het oppervlak schilderen. Wanneer de verf droog is, wordt de afdekvloeistof voorzichtig verwijderd en verschijnt het oorspronkelijke papier weer. Zo kunnen scherpe lichtpunten, fijne lijnen, schitteringen op water of kleine witte details worden uitgespaard. De techniek vraagt wel enige planning: wat wit moet blijven, moet vaak al vóór het schilderen worden bepaald. Afdekvloeistof wordt ook maskeervloeistof genoemd. Ga vanuit Afdekvloeistof eens verder naar Aquarel, Uitsparen, Maskeertechniek, Papier, Penseel of Transparantie en ontdek hoe juist het onbeschilderde papier onderdeel van een kunstwerk kan worden.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

  • Transparantie

gerelateerd aan

  • Transparantie

is gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Aquarel

Materiaal

Aquarel Water, pigment en papier maken samen het licht Aquarel is een schildertechniek waarbij transparante, waterverdunbare verf op papier wordt gebruikt. De verf bestaat hoofdzakelijk uit pigment en een wateroplosbaar bindmiddel, traditioneel vaak Arabische gom. Door meer of minder water te gebruiken kan de kunstenaar de kleur van krachtig tot bijna doorschijnend maken. Kenmerkend is dat het wit van het papier vaak het lichtste deel van de voorstelling vormt. In plaats van witte verf toe te voegen, laat de aquarellist delen van het papier onbeschilderd. Transparante kleurlagen kunnen over elkaar worden gezet, waardoor nieuwe kleuren en diepte ontstaan. Aquarel kan zeer gecontroleerd worden toegepast, maar water zorgt ook voor verrassingen. Bij nat-in-nat vloeien kleuren vrij in elkaar; bij nat-op-droog ontstaan scherpere vormen en randen. De techniek werd gebruikt voor studies, landschappen en zelfstandige kunstwerken. Kunstenaars als William Turner maakten er bijzonder expressief gebruik van. Wil je verder? Experimenteer met nat-in-nat, nat-op-droog en wassingen en ontdek daarna aquarelpapier, transparantie, Arabische gom en kleurmenging.

Over Aquarel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Penseel

Techniek

Penseel Een eenvoudig gereedschap dat iedere beweging van de hand kan verraden Een penseel is een gereedschap waarmee kunstenaars verf, inkt of andere vloeibare materialen aanbrengen. Het bestaat meestal uit een steel, een metalen bus en een bundel haren of synthetische vezels. Vorm, lengte en soepelheid van die haren bepalen voor een belangrijk deel wat een penseel kan doen. Er bestaan ronde, platte, kattentong- en waaierpenselen, naast talloze speciale vormen. Een fijn rond penseel is geschikt voor details en lijnen, terwijl een breed plat penseel snel grotere kleurvlakken kan vullen. Stugge haren kunnen duidelijke penseelstreken en textuur achterlaten; zachte haren maken vloeiende overgangen gemakkelijker. Ook de gebruikte verf bepaalt de keuze. Een aquarellist stelt andere eisen aan een penseel dan iemand die dikke olieverf verwerkt. Het penseel is bovendien een direct verlengstuk van de hand: druk, richting en snelheid blijven soms letterlijk in de verf zichtbaar. Wil je verder? Onderzoek penseelvoering, penseelstreek en penseeltechniek en vergelijk daarna rond penseel, plat penseel, waaierpenseel en tamponneerkwast.

Over Penseel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Papier

Materiaal

Papier Een alledaags vel dat al eeuwen een belangrijke drager van kunst is Papier is een dun materiaal dat voornamelijk wordt gemaakt uit plantaardige vezels. Die vezels worden tot papierpulp verwerkt, met water vermengd en vervolgens als een dunne laag gevormd, geperst en gedroogd. Voor kunstenaars is papier veel meer dan alleen tekenondergrond. Het wordt gebruikt voor potlood, houtskool, pastel, inkt, aquarel, grafische kunst, collage en gemengde technieken. De eigenschappen van het papier bepalen sterk wat er gebeurt. Glad papier maakt fijne lijnen mogelijk, terwijl ruw papier juist structuur aan houtskool, pastel of verf geeft. Ook dikte, kleur, absorptie en verlijming zijn belangrijk. Historisch werd hoogwaardig Europees papier vaak gemaakt van linnen en katoenen lompen. Later werd houtpulp een belangrijke grondstof. Voor kunst en conservering zijn duurzame, zuurvrije papiersoorten van belang. Papier kan bovendien zelf het materiaal van een kunstwerk worden. Wil je verder? Onderzoek papierpulp en handgeschept papier en ga daarna naar lompenpapier, watermerk, tekenpapier, aquarelpapier, zuurvrij papier, papierconservering en collage.

Over Papier is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Maskeertechniek

Techniek

Maskeertechniek Wat je tijdelijk afdekt, blijft juist zichtbaar Maskeertechniek is een werkwijze waarbij delen van een ondergrond tijdelijk worden afgedekt om ze tegen verf, inkt of een andere bewerking te beschermen. Na het verwijderen van het maskeermateriaal blijft het afgedekte gedeelte zichtbaar of krijgt het een scherpe begrenzing. Kunstenaars gebruiken hiervoor bijvoorbeeld afplaktape, sjablonen, maskeervloeistof, papier, folie of was. Bij aquarel kan maskeervloeistof het witte papier beschermen terwijl daaromheen wordt geschilderd. Na het drogen wordt de vloeistof verwijderd en verschijnen heldere witte vormen of fijne lijnen. Ook bij airbrush, zeefdruk, grafiek en schilderkunst worden maskers gebruikt om kleurvlakken en patronen gecontroleerd op te bouwen. Een masker kan scherpe randen opleveren, maar kunstenaars kunnen ook bewust met verschuivingen en zachte begrenzingen experimenteren. Maskeertechniek betekent dus eigenlijk: niet schilderen om later een beeld te krijgen. Wil je verder? Onderzoek maskeervloeistof en sjabloon en ga daarna naar aquarel, afplakken, wasresist, zeefdruk, airbrush, negatieve ruimte, kleurvlakken, scherpe randen en laagopbouw.

Over Maskeertechniek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Uitsparen

Techniek

Uitsparen Soms ontstaat het licht juist door niets aan te brengen Uitsparen is een techniek waarbij een kunstenaar bewust een deel van de ondergrond onbeschilderd laat. De oorspronkelijke kleur van papier, doek of een andere drager blijft daardoor zichtbaar en wordt onderdeel van de voorstelling. Bij aquarel is uitsparen bijzonder belangrijk. Omdat witte aquarelverf meestal niet nodig is, wordt het wit van het papier gebruikt voor lichte partijen en hooglichten. De kunstenaar schildert zorgvuldig om deze gebieden heen. Kleine lichtpunten, bijvoorbeeld op water, glas of ogen, kunnen zo opvallend helder blijven. Uitsparen kan uit de vrije hand gebeuren, maar ook met maskeervloeistof, tape, sjablonen of wasresist. In dat geval wordt een gedeelte tijdelijk beschermd en later weer vrijgemaakt. De techniek komt ook voor in tekenkunst, grafiek en schilderkunst. Uitsparen vraagt vooruitdenken: wat niet wordt bedekt, kan net zo belangrijk zijn als wat wel wordt aangebracht. Wil je verder? Onderzoek maskeertechniek en negatieve ruimte en ga daarna naar aquarel, maskeervloeistof, papierwit, hooglicht, wasresist, sjabloon, transparantie, wit en compositie.

Over Uitsparen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Waterverf

Materiaal

Waterverf Schilderen met verf die water als verdunningsmiddel gebruikt Waterverf is een brede benaming voor verf die met water kan worden verdund en verwerkt. In het dagelijks taalgebruik wordt met waterverf vaak aquarel bedoeld, maar technisch gezien behoren ook andere watergedragen verfsoorten tot deze grotere familie. Bij aquarelverf bestaat de verf voornamelijk uit pigment en een wateroplosbaar bindmiddel, meestal gom arabicum. De verf wordt vaak transparant aangebracht, waardoor het witte papier door de kleurlagen heen kan blijven werken. Bij gouache wordt juist meer dekkend geschilderd. Waterverf maakt technieken mogelijk zoals wassingen, nat-in-nat schilderen, nat-op-droog werken en uitsparen. De hoeveelheid water beïnvloedt sterk hoe pigment zich verspreidt en hoe licht of donker een kleur verschijnt. Ook papier speelt een grote rol. Absorptie, papiergewicht en oppervlaktestructuur bepalen mede hoe het water en pigment zich gedragen. Wil je verder? Onderzoek aquarel en gouache en ga daarna naar gom arabicum, wassing, nat-in-nat, nat-op-droog, uitsparen, aquarelpapier, transparantie, pigment en waterverdunbaar.

Over Waterverf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Lichtpartijen

Techniek

Lichtpartijen De lichte vlakken laten zien waar het licht vandaan komt Lichtpartijen zijn de lichtere gedeelten van een voorstelling die ontstaan doordat een vorm veel licht ontvangt of door de kunstenaar bewust licht wordt weergegeven. Samen met halftonen en schaduwpartijen helpen ze om volume, ruimte en sfeer zichtbaar te maken. Bij een geschilderd gezicht kan bijvoorbeeld het voorhoofd, de neus of wang tot de lichtpartijen behoren. Welke delen licht zijn, hangt af van de richting, sterkte en grootte van de lichtbron. Een brede diffuse lichtbron geeft andere overgangen dan een kleine, felle lamp. Een lichtpartij is niet automatisch wit. De lokale kleur van het voorwerp blijft belangrijk, terwijl ook de kleur van het licht meespeelt. Binnen een lichtpartij kan bovendien een nog feller hooglicht voorkomen. Kunstenaars kunnen lichtpartijen gebruiken om de blik van de beschouwer naar belangrijke onderdelen van de compositie te leiden. Wil je verder? Onderzoek schaduwpartijen en halftoon en ga daarna naar hooglicht, toonwaarde, modellering, lichtbron, lichtrichting, lokale kleur, clair-obscur, zachte overgangen en volume.

Over Lichtpartijen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Witruimte

Techniek

Witruimte Wat leeg lijkt, kan een compositie juist kracht geven Witruimte is het lege of relatief rustige gebied rond en tussen beeldelementen. De term komt veel voor in grafische vormgeving, typografie en fotografie, maar is ook bruikbaar bij tekenkunst, schilderkunst en andere beeldende kunst. Witruimte hoeft daarbij niet letterlijk wit te zijn. Een leeg stuk papier rond een figuur kan bijvoorbeeld zorgen dat die figuur sterker opvalt. Ruimte tussen vormen kan rust, ritme of spanning veroorzaken. Wanneer vrijwel het hele oppervlak wordt gevuld, ontstaat een heel andere werking dan bij een compositie met veel open ruimte. Witruimte hangt nauw samen met negatieve ruimte: het gebied rond en tussen de afgebeelde vormen. Kunstenaars kunnen deze ruimte even zorgvuldig vormgeven als de objecten zelf. In grafische vormgeving verbetert voldoende witruimte bovendien vaak de leesbaarheid en helpt ze om een duidelijke visuele hiërarchie te maken. Wil je verder? Onderzoek negatieve ruimte en compositie en ga daarna naar vorm, balans, leegte, uitsparen, beeldvlak, visuele hiërarchie, contrast, ritme en vlakverdeling.

Over Witruimte is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Aquareltechniek

Techniek

Aquareltechniek Water, pigment en papier maken samen het beeld Aquareltechniek omvat de verschillende manieren waarop met aquarelverf en water op papier wordt geschilderd. Omdat aquarel meestal transparant wordt aangebracht, speelt het wit van het papier een belangrijke rol in de uiteindelijke lichtwerking. Bij nat-in-nat wordt verf op vochtig papier aangebracht, waardoor kleuren zacht kunnen uitvloeien en in elkaar overlopen. Bij nat-op-droog blijven penseelstreken en randen veel beter controleerbaar. Met wassingen kunnen grote transparante kleurvlakken en geleidelijke toonovergangen worden opgebouwd. Lichte partijen worden vaak verkregen door het papier uit te sparen. Maskeervloeistof kan daarbij helpen. Pigment kan ook uit een nog vochtige laag worden opgenomen om lichtere plekken te maken. Papiergewicht, oppervlaktestructuur, absorptie, penseel en hoeveelheid water hebben allemaal invloed op het resultaat. Juist de combinatie van controle en toeval maakt aquarel bijzonder. Wil je verder? Onderzoek aquarel en wassing en ga daarna naar nat-in-nat, nat-op-droog, uitsparen, maskeertechniek, aquarelpapier, transparantie, zachte overgangen, pigment en waterverf.

Over Aquareltechniek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Bij aquarel worden lichte plaatsen uitgespaard

Beschrijving
Afdekvloeistof Bij aquarel worden lichte plaatsen uitgespaard Door de transparante eigenschappen van aquarelverf kunnen lichte kleuren en tonen niet op al eerder aangebrachte donkere kleuren worden geschilderd. Bij acryverf en olieverf is dat wel mogelijk. Lichte kleuren of witte delen moeten daarom van tevoren worden bepaald en daar moet omheen worden gewerkt. Dat kan bij kleine vlakken nogal lastig zijn. Afdekvloeistof gebruiken is een alternatief Een oplossing voor dit probleem wordt geboden door deze plaatsen t…

Bij aquarel worden lichte plaatsen uitgespaard

Afdekvloeistof
Bij aquarel worden lichte plaatsen uitgespaard
Door de transparante eigenschappen van aquarelverf kunnen lichte kleuren en tonen niet op al eerder aangebrachte donkere kleuren worden geschilderd. Bij acryverf en olieverf is dat wel mogelijk. Lichte kleuren of witte delen moeten daarom van tevoren worden bepaald en daar moet omheen worden gewerkt. Dat kan bij kleine vlakken nogal lastig zijn.

Afdekvloeistof gebruiken is een alternatief
Een oplossing voor dit probleem wordt geboden door deze plaatsen te maskeren met een maskeervloeistof of afdekvloeistof die verf het papier tijdelijk afsluit voor verf. Later kan deze wat rubberachtig opdrogende laag eenvoudig worden verwijderd als deze opgedroogd is en blijft het gewenste lichte of witte vlak over.