Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Wateroplosbaar

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Wateroplosbaar Als water genoeg is om een materiaal weer los te maken Wateroplosbaar betekent dat een stof in water kan oplossen. In de beeldende kunst is dat belangrijk bij verf, inkt, lijm, bindmiddelen en tekenmaterialen. Water kan daarbij dienen om een materiaal te verdunnen, te mengen of opnieuw op te lossen. Het begrip moet worden onderscheiden van watergedragen. Een verf kan tijdens het schilderen water als drager gebruiken, maar na droging niet meer wateroplosbaar zijn. Acrylverf is daarvan een bekend voorbeeld: nat kan zij met water worden verdund, maar eenmaal goed gedroogd vormt zij doorgaans een waterbestendige laag. Aquarel en gouache gedragen zich anders. Het gedroogde bindmiddel kan meestal opnieuw met water worden geactiveerd. Dat maakt correcties en verdere bewerking mogelijk, maar maakt het werk ook gevoelig voor vocht. Voor kunstenaars is wateroplosbaarheid belangrijk bij laagopbouw, materiaalcombinaties en conservering. Wil je verder? Vergelijk gedroogde aquarel, gouache en acrylverf met een nat penseel. Je ziet direct dat ‘met water schilderen’ niet altijd hetzelfde betekent.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

is gerelateerd aan

wordt aangetroffen in

Water

Techniek

Water Het eenvoudigste kunstenaarsmateriaal blijkt verrassend veelzijdig Water speelt in de beeldende kunst verschillende rollen. Het kan verdunner, oplosmiddel, transportmiddel, schoonmaakmiddel én onderdeel van een techniek zijn. Bij aquarel, gouache en veel acrylverven bepaalt de hoeveelheid water bijvoorbeeld hoe vloeibaar en transparant de verf wordt. Bij aquarel maakt extra water lichte wassingen en zachte overgangen mogelijk. Bij acrylverf kan water de verf verdunnen, al kan te veel water ook de verhouding tussen pigment en bindmiddel verstoren. Water wordt bovendien gebruikt voor het reinigen van veel watergedragen materialen en gereedschappen. Water beïnvloedt ook materialen zelf. Papier kan door vocht uitzetten en golven, terwijl hout kan zwellen of vervormen. Voor kunstconservering is ongewenst vocht daarom juist een belangrijke risicofactor. Daarnaast is water natuurlijk een veelvuldig onderwerp in kunst: van spiegelende grachten tot zeegezichten. Wil je verder? Vergelijk wat water doet met aquarel, gouache en acrylverf en onderzoek daarna watergedragen en wateroplosbare materialen.

Over Water is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Aquarel

Materiaal

Aquarel Water, pigment en papier maken samen het licht Aquarel is een schildertechniek waarbij transparante, waterverdunbare verf op papier wordt gebruikt. De verf bestaat hoofdzakelijk uit pigment en een wateroplosbaar bindmiddel, traditioneel vaak Arabische gom. Door meer of minder water te gebruiken kan de kunstenaar de kleur van krachtig tot bijna doorschijnend maken. Kenmerkend is dat het wit van het papier vaak het lichtste deel van de voorstelling vormt. In plaats van witte verf toe te voegen, laat de aquarellist delen van het papier onbeschilderd. Transparante kleurlagen kunnen over elkaar worden gezet, waardoor nieuwe kleuren en diepte ontstaan. Aquarel kan zeer gecontroleerd worden toegepast, maar water zorgt ook voor verrassingen. Bij nat-in-nat vloeien kleuren vrij in elkaar; bij nat-op-droog ontstaan scherpere vormen en randen. De techniek werd gebruikt voor studies, landschappen en zelfstandige kunstwerken. Kunstenaars als William Turner maakten er bijzonder expressief gebruik van. Wil je verder? Experimenteer met nat-in-nat, nat-op-droog en wassingen en ontdek daarna aquarelpapier, transparantie, Arabische gom en kleurmenging.

Over Aquarel is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verdunnen

Techniek

Verdunnen Minder dik betekent niet automatisch minder kleur Verdunnen is het vloeibaarder maken van verf, inkt of een ander kunstenaarsmateriaal door een geschikte vloeistof toe te voegen. Daardoor kan het materiaal gemakkelijker worden uitgesmeerd, met een penseel worden verwerkt of in een dunnere laag worden aangebracht. Welke verdunner geschikt is, hangt af van het materiaal. Aquarel en veel acrylverven kunnen met water worden verdund. Bij traditionele olieverf kunnen bijvoorbeeld terpentijnolie, terpentine of een geschikt schildermedium worden gebruikt. Die middelen hebben niet allemaal hetzelfde effect op de uiteindelijke verflaag. Door verf te verdunnen kan een transparante laag ontstaan, maar verdunnen en transparant maken zijn niet precies hetzelfde. Ook het gebruikte pigment, de hoeveelheid bindmiddel en de laagdikte bepalen hoeveel van de ondergrond zichtbaar blijft. Te sterk verdunnen kan bovendien de hechting of samenhang van een verflaag nadelig beïnvloeden. Wil je verder? Vergelijk verdunnen met schildermedium en onderzoek daarna oplosmiddel, transparantie, glaceren en laagdikte.

Over Verdunnen is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Waterbestendigheid

Techniek

Waterbestendigheid Wat gebeurt er met een kunstwerk wanneer het opnieuw met water in aanraking komt? Waterbestendigheid geeft aan in hoeverre een materiaal bestand is tegen water zonder op te lossen, uit te lopen, te vervormen of zijn hechting te verliezen. Voor kunstenaars is deze eigenschap belangrijk bij verf, inkt, papier, lijm en beschermlagen. Niet ieder waterverdunbaar materiaal blijft na droging gevoelig voor water. Acrylverf kan bijvoorbeeld met water worden verdund, maar vormt na volledige droging doorgaans een waterbestendige verffilm. Aquarel en sommige inkten kunnen juist opnieuw reageren wanneer ze nat worden. Ook de ondergrond speelt mee. Papier kan door vocht zwellen, golven of vervormen, zelfs wanneer de gebruikte verf zelf waterbestendig is. Waterbestendig betekent bovendien niet automatisch volledig waterdicht. Langdurige blootstelling, hoge luchtvochtigheid of binnendringend vocht kan alsnog schade veroorzaken. Wil je verder? Vergelijk waterbestendig met wateroplosbaar en waterverdunbaar en ga daarna naar acrylverf, aquarel, inkt, bindmiddel, verffilm, vocht, papier en conservering.

Over Waterbestendigheid is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Oplosbaarheid

Techniek

Oplosbaarheid Waarom het ene materiaal in water verdwijnt en het andere onveranderd blijft Oplosbaarheid geeft aan in welke mate een stof in een bepaalde vloeistof kan oplossen. Die vloeistof noemen we het oplosmiddel. Voor kunstenaars is dit belangrijk bij verf, inkt, hars, lijm, vernis en allerlei andere materialen. Niet iedere stof lost in dezelfde vloeistof op. Sommige kleurstoffen zijn wateroplosbaar, terwijl bepaalde harsen juist alcohol, terpentijn of een ander oplosmiddel nodig hebben. Pigmenten gedragen zich anders: deze lossen meestal niet op, maar blijven als kleine vaste deeltjes in een bindmiddel verdeeld. Oplosbaarheid is ook belangrijk bij het opbouwen van verflagen. Een nieuwe laag kan een eerdere laag soms opnieuw aantasten of oplossen. Binnen de restauratie wordt daarom zorgvuldig onderzocht welke stoffen kunnen worden gebruikt zonder originele materialen te beschadigen. Oplosbaarheid hangt onder meer samen met de chemische eigenschappen van zowel stof als oplosmiddel. Wil je verder? Onderzoek oplosmiddel en pigment en ga daarna naar kleurstof, wateroplosbaar, waterbestendigheid, bindmiddel, vernis, hars, verdunnen en restauratie.

Over Oplosbaarheid is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.