gerelateerd aan Atmosfeer ⓘ Chiaroscuro Glaceren ⓘ Leonardo Da Vinci Licht-donker Modellering ⓘ Mona Lisa Renaissance Toonovergang ⓘ
Glaceren Techniek Glaceren Schilderen met licht dat door de verf heen lijkt te komen Glaceren is een schildertechniek waarbij een kunstenaar dunne, transparante of halftransparante verflagen over reeds gedroogde verf aanbrengt. Iedere nieuwe laag verandert subtiel de kleur van de laag eronder. Daardoor kunnen kleuren een bijzondere diepte en helderheid krijgen zonder dat dikke verf nodig is. De techniek werd veel gebruikt in de Europese schilderkunst en speelde een belangrijke rol bij het schilderen met olieverf. Vooral bij huid, kleding, schaduwen en rijke kleurpartijen konden glacislagen bijzonder verfijnde effecten opleveren. Glaceren vraagt geduld. Een onderliggende verflaag moet voldoende droog zijn voordat een volgende laag wordt aangebracht. De kunstenaar bouwt het uiteindelijke resultaat daardoor stap voor stap op. Glaceren heeft verwantschap met sfumato, maar beide begrippen betekenen niet hetzelfde. Sfumato draait om zachte, bijna onzichtbare overgangen tussen vormen, licht en schaduw. Glaceren is de technische werkwijze waarbij transparante verflagen over elkaar worden aangebracht. Over Glaceren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Portretschilderkunst Onderwerp Portretschilderkunst Een gezicht schilderen is ook een karakter proberen te vangen Portretschilderkunst draait om veel meer dan het nauwkeurig weergeven van iemands gezicht. Een goed portret vertelt ook iets over karakter, maatschappelijke positie, beroep, persoonlijkheid of de manier waarop iemand gezien wilde worden. Eeuwenlang waren geschilderde portretten vooral bereikbaar voor vorsten, adel, geestelijken en rijke burgers. Tijdens de Renaissance groeide de belangstelling voor het individu sterk. Kunstenaars onderzochten anatomie, gezichtsuitdrukkingen, licht en perspectief en ontwikkelden steeds verfijndere manieren om mensen herkenbaar weer te geven. Kleding, sieraden, attributen en achtergrond konden belangrijke aanwijzingen bevatten. Een boek kon geleerdheid suggereren, kostbare stoffen rijkdom en een uniform militaire of bestuurlijke macht. Na de komst van de fotografie verdween het geschilderde portret niet. Kunstenaars kregen juist meer vrijheid om af te wijken van een fotografische gelijkenis. Kleur, penseelstreek, vervorming en compositie konden voortaan minstens zo belangrijk worden als herkenbaarheid. Daarom vertelt een portret vaak twee verhalen tegelijk: wie de geportretteerde was én hoe de kunstenaar naar die persoon keek. Over Portretschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Modellering Techniek Modellering Met licht en toon krijgt een platte vorm lichaam Modellering is in tekenen en schilderen het zichtbaar maken van volume en driedimensionaliteit door geleidelijke veranderingen in licht, schaduw, kleur en toonwaarde. Een kunstenaar kan zo op een plat vlak de indruk wekken dat een gezicht, arm, vaas of ander voorwerp werkelijk ruimte inneemt. Een eenvoudige bol laat het principe goed zien. Van het lichte gedeelte loopt de toon geleidelijk naar de eigenschaduw. Ook gereflecteerd licht kan in die schaduw zichtbaar blijven. Door deze overgangen zorgvuldig weer te geven ontstaat een overtuigende ruimtelijke vorm. Modellering kan heel zacht verlopen, zoals bij sfumato, maar ook worden opgebouwd met duidelijke vlakken of krachtige licht-donkercontrasten. De techniek is daardoor niet aan één kunststijl gebonden. Het begrip wordt soms verward met modelleren in klei. Dat is een andere toepassing van het woord. Bij schilderen en tekenen gaat modellering vooral om de suggestie van vorm door toon en licht. Wil je verder? Vergelijk modellering met volume, plasticiteit, toonwaarde en licht-donker. Over Modellering is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Olieverfschilderkunst Techniek Olieverfschilderkunst Een techniek waarin kleur dagenlang beweeglijk kan blijven en eeuwen kan overleven Olieverfschilderkunst is schilderkunst waarbij pigmenten worden gebonden in een drogende olie, meestal lijnolie. De techniek werd vanaf de late middeleeuwen steeds belangrijker en bood kunstenaars ongekende mogelijkheden om kleur, licht, textuur en detail op te bouwen. Olieverf droogt relatief langzaam. Daardoor kunnen kleuren op het schilderij worden gemengd en zachte overgangen ontstaan. Tegelijk kan een kunstenaar juist in meerdere lagen werken. Dunne transparante glacislagen geven kleur diepte, terwijl dikke pasteuze verf en impasto het oppervlak tastbaar maken. Kunstenaars als Jan van Eyck, Rembrandt en Johannes Vermeer benutten ieder andere eigenschappen van olieverf. Later maakten bijvoorbeeld Van Gogh en de expressionisten juist de zichtbare penseelstreek belangrijk. Een olieverfschilderij is technisch een complete laagopbouw van drager, grondering en verschillende verflagen. Wil je verder? Kijk onder het zichtbare beeld en ontdek lijnolie, drogende olie, onderschildering, glaceren en impasto. Zo volg je een schilderij van ondergrond tot laatste penseelstreek. Over Olieverfschilderkunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Atmosfeer Begrip Atmosfeer Soms voel je een schilderij voordat je precies ziet wat erop staat Atmosfeer is de stemming of gevoelsmatige uitstraling van een kunstwerk. Een landschap kan verstild, dreigend of helder aanvoelen, terwijl een interieur juist warm, geheimzinnig of beklemmend kan overkomen. Kunstenaars kunnen atmosfeer op allerlei manieren beïnvloeden. Licht, kleur, contrast, ruimte en penseelvoering spelen daarbij een belangrijke rol. Koele, vergrijsde kleuren kunnen bijvoorbeeld afstand of nevel suggereren. Warm licht kan een ruimte juist intiemer laten lijken. Bij landschapsschilderkunst heeft atmosfeer ook een meer letterlijke betekenis. Lucht, vocht, mist en stof beïnvloeden hoe we verre vormen en kleuren waarnemen. Kunstenaars gebruiken dit verschijnsel in het atmosferisch perspectief: verder gelegen vormen worden vaak minder scherp, minder contrastrijk en soms blauwer of grijzer weergegeven. Atmosfeer is daarmee geen afzonderlijke techniek, maar het resultaat van verschillende beeldende keuzes. Wil je verder? Onderzoek atmosferisch perspectief, licht en kleur en ga daarna naar stemming, kleurtemperatuur, scherpte, landschapsschilderkunst en ruimte. Over Atmosfeer is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Toonovergang Techniek Toonovergang Tussen licht en donker ligt een wereld van tussenstappen Een toonovergang is de verandering van een lichte naar een donkere toon, of andersom. Zo’n overgang kan heel geleidelijk verlopen, maar ook scherp en plotseling zijn. Kunstenaars gebruiken toonovergangen om vorm, licht, ruimte en sfeer zichtbaar te maken. Bij het schilderen van een ronde vorm loopt licht bijvoorbeeld via verschillende halftonen over naar de eigenschaduw. Een zachte toonovergang helpt daardoor om een plat geschilderde cirkel als een bol te laten lijken. Een scherpe overgang kan juist een harde rand, slagschaduw of sterk gericht licht aangeven. Toonovergangen kunnen worden gemaakt met verf, potlood, houtskool, pastel of inkt. Technieken als doezelen, arceren, glaceren en nat-in-nat schilderen geven ieder een ander resultaat. Ook zonder kleur kunnen toonovergangen een overtuigend beeld opbouwen. Daarom zijn ze belangrijk bij tonaal tekenen en modellering. Wil je verder? Onderzoek toonwaarde en modellering en ga daarna naar halftoon, eigenschaduw, slagschaduw, doezelen, arceren, licht-donker en sfumato. Over Toonovergang is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.