Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Schellak

Materiaal
Welkom in mijn studeerkamer!

Schellak Een natuurlijke hars met een glanzende geschiedenis Schellak is een natuurlijke hars die wordt afgescheiden door de lakschildluis, vooral in Zuid- en Zuidoost-Azië. Na zuivering wordt de hars verkocht als dunne schilfers. Opgelost in alcohol ontstaat een vloeistof die na verdamping een harde, meestal glanzende laag achterlaat. In kunst en ambacht wordt schellak gebruikt als vernis, isolatielaag, bindmiddel en oppervlaktebehandeling. Het is vooral bekend uit de houtafwerking. Bij politoeren worden vele zeer dunne lagen schellak aangebracht en gepolijst, waardoor een diepe glans ontstaat. Deze techniek staat bekend als Franse politoer. Ook kunstenaars en restauratoren gebruiken schellak, bijvoorbeeld om poreuze oppervlakken af te sluiten. Oude schellaklagen kunnen echter verkleuren, bros worden en gevoelig blijven voor alcohol. Wil je verder? Vergelijk schellak met dammar, mastiek en moderne synthetische vernissen. Kijk daarna naar Franse politoer: een eenvoudige natuurlijke hars kan daarmee een opvallend diepe glans krijgen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

wordt gebruikt in

Natuurlijke hars

Materiaal

Natuurlijke hars Kleverige stoffen uit bomen werden vernis, bindmiddel en kunstenaarsmateriaal Natuurlijke hars is een organische stof van natuurlijke oorsprong, meestal afkomstig van bomen en andere planten. Veel harsen worden door planten afgescheiden en kunnen na verloop van tijd uitharden. Kunstenaars en ambachtslieden gebruiken zulke materialen al eeuwen. Bekende natuurlijke harsen zijn dammar, mastiek, colofonium en sandarak. Ze werden onder andere gebruikt voor vernissen, lakken, lijmen en als bestanddeel van bepaalde schildermedia. Opgelost in een geschikt oplosmiddel kan een hars een heldere laag vormen die kleuren verdiept en een oppervlak glans geeft. Natuurlijke harsen hebben ook nadelen. Onder invloed van licht, zuurstof en veroudering kunnen sommige harslagen vergelen, bros worden of hun transparantie verliezen. Oude schilderijvernissen kunnen daardoor het uiterlijk van een kunstwerk sterk veranderen. Moderne synthetische harsen bieden voor sommige toepassingen alternatieven. Wil je verder? Onderzoek dammar, mastiek en colofonium en ga daarna naar vernis, schildermedium, oplosmiddel, synthetische hars, vergeling en kunstconservering.

Over Natuurlijke hars is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Alcohol

Materiaal

Alcohol Een vluchtige vloeistof met verrassend veel toepassingen in de kunst Alcohol is een verzamelnaam voor een groep organische chemische verbindingen. In de kunstpraktijk wordt met alcohol vaak ethanol of een ander alcoholhoudend oplosmiddel bedoeld. Het kan worden gebruikt bij inkten, vernissen, kleurstoffen en bepaalde reinigings- en restauratieprocessen. Een bekend voorbeeld is schellak, een natuurlijke hars die in alcohol kan worden opgelost. Zo ontstaat een vloeibare lak die na verdamping van de alcohol een vaste laag achterlaat. Ook alcoholinkten maken gebruik van snel verdampende alcohol als vloeibaar medium, waardoor karakteristieke vloeiende kleurpatronen kunnen ontstaan. Alcohol mengt zich anders met materialen dan water of terpentineachtige oplosmiddelen. Daarom bepaalt de samenstelling van verf, hars of inkt of alcohol geschikt is. Bij conservering wordt alcohol gecontroleerd toegepast, omdat oplosmiddelen ook oorspronkelijke materialen kunnen aantasten. Wil je verder? Onderzoek ethanol, alcoholinkt en schellak en ga daarna naar oplosmiddel, natuurlijke hars, vernis, verdamping, reiniging en kunstconservering.

Over Alcohol is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Politoeren

Techniek

Politoeren Met talloze dunne lagen krijgt hout een diepe, spiegelende glans Politoeren is een traditionele afwerkingstechniek waarbij een oppervlak, meestal hout, met zeer dunne lagen schellak wordt behandeld. De techniek is vooral bekend van kostbare meubels, muziekinstrumenten, lijsten en andere verfijnde houten objecten. De schellak wordt opgelost in alcohol en met een zachte politoerprop of tampon in vele dunne lagen aangebracht. Door herhaaldelijk over het oppervlak te bewegen ontstaat geleidelijk een gladde, transparante en sterk glanzende afwerking. De houtnerf blijft daarbij zichtbaar en kan zelfs extra diepte krijgen. Een bekende vorm is Frans politoeren. Het resultaat kan bijzonder fraai zijn, maar de techniek vraagt geduld en ervaring. De laag is bovendien gevoeliger voor onder andere alcohol, warmte en vocht dan sommige moderne lakken. Voor kunstenaars is politoeren interessant bij houten objecten, lijsten en historische afwerkingstechnieken. Wil je verder? Onderzoek schellak en Frans politoeren en ga daarna naar alcohol, houtbewerking, oppervlaktebehandeling, glans, natuurlijke hars en meubelkunst.

Over Politoeren is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Franse politoer

Techniek

Franse politoer Een spiegelende houtglans ontstaat uit tientallen flinterdunne lagen Franse politoer is een traditionele techniek voor het afwerken van hout met schellak, bekend om zijn diepe, heldere en vaak hoogglanzende oppervlak. De techniek wordt veel geassocieerd met fijn meubelwerk, muziekinstrumenten en kostbare houten objecten. Schellak wordt hiervoor opgelost in alcohol. De oplossing wordt niet eenvoudig met een kwast aangebracht, maar met een zachte prop of tampon, vaak opgebouwd uit textiel. Met herhaalde draaiende of strijkende bewegingen worden vele uiterst dunne lagen op het hout gezet. Tijdens het proces vloeien de lagen geleidelijk samen tot een glad oppervlak. De natuurlijke tekening en kleur van het hout blijven zichtbaar en krijgen extra diepte en glans. Soms wordt een kleine hoeveelheid olie gebruikt om de tampon gemakkelijker over het oppervlak te laten bewegen. Franse politoer vraagt veel geduld en vakmanschap. Wil je verder? Onderzoek politoeren, schellak en politoerprop en ga daarna naar alcohol, houtbewerking, glans, oppervlaktebehandeling, meubelkunst en natuurlijke hars.

Over Franse politoer is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Houtafwerking

Techniek

Houtafwerking De laatste behandeling bepaalt hoe hout eruitziet én hoe het veroudert Houtafwerking omvat de technieken en materialen waarmee een houten oppervlak na de bewerking wordt beschermd, gekleurd of verfraaid. Voor kunstenaars is dit belangrijk bij houten beelden, panelen, lijsten, meubels en andere kunstobjecten. Een oppervlak kan worden geschuurd, gepolijst, gebeitst, geolied, gewaxt, gelakt of gepolitoerd. Iedere behandeling geeft een ander resultaat. Olie kan de nerf en kleur verdiepen, was geeft vaak een zachte glans en een lak- of harslaag kan een sterker afgesloten oppervlak vormen. Met beits kan de kleur van het hout veranderen terwijl de houtstructuur zichtbaar blijft. De keuze hangt af van houtsoort, gebruik en gewenst uiterlijk. Ook conservering speelt mee. Sommige historische afwerklagen kunnen verkleuren, slijten of gevoelig zijn voor vocht, warmte en oplosmiddelen. Een houtafwerking is daarom niet alleen decoratie, maar onderdeel van het kunstobject. Wil je verder? Onderzoek beitsen, oliën en wassen en ga daarna naar politoeren, schellak, houtbewerking, glans, oppervlaktebehandeling en kunstconservering.

Over Houtafwerking is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Mastiek

Materiaal

Mastiek Een boomhars die eeuwenlang schilderijen glans en diepte gaf Mastiek is een natuurlijke hars afkomstig van de mastiekboom (Pistacia lentiscus), een struik die vooral rond het Middellandse Zeegebied groeit. De hars wordt gewonnen als kleine, harde, doorschijnende korrels of druppels. In de schilderkunst werd mastiek vooral gebruikt voor het maken van vernis en schildermedia. De hars kan worden opgelost in geschikte oplosmiddelen, waarna een transparante laag ontstaat. Zo'n vernis kan kleuren meer verzadigd laten lijken en het schilderoppervlak een gelijkmatige glans geven. Mastiek heeft echter ook nadelen. Door licht, zuurstof en veroudering kan de hars vergelen en brosser worden. Een oude mastiekvernis kan daardoor het oorspronkelijke kleurbeeld van een schilderij veranderen. In de moderne conservering worden daarom voor bepaalde toepassingen stabielere synthetische harsen gebruikt. Mastiek is een mooi voorbeeld van de historische relatie tussen natuurmateriaal en schildertechniek. Wil je verder? Vergelijk mastiek met dammar en onderzoek daarna natuurlijke hars, vernis, schildermedium, oplosmiddel, vergeling en kunstconservering.

Over Mastiek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.