Zeefdruk Techniek Zeefdruk Kunst in lagen: van Andy Warhol tot je eigen afdruk Zeefdruk is een druktechniek waarbij inkt door een fijn gaas op papier, textiel of ander materiaal wordt gedrukt. Delen van het gaas worden afgedekt, zodat de inkt alleen op de gewenste plaatsen terechtkomt. Voor iedere kleur wordt meestal een afzonderlijke drukgang gemaakt. De techniek werd oorspronkelijk veel gebruikt voor commerciële toepassingen, maar groeide in de twintigste eeuw uit tot een belangrijk artistiek middel. Vooral popartkunstenaars zoals Andy Warhol maakten zeefdruk beroemd. De techniek paste uitstekend bij zijn herhaling van beelden uit reclame, media en populaire cultuur. Zeefdruk biedt kunstenaars bijzondere mogelijkheden. Heldere kleurvlakken, scherpe vormen en herhaling zijn kenmerkend, terwijl kleine verschillen tussen afdrukken ieder exemplaar toch een eigen karakter kunnen geven. Een kunstenaar kan een beperkte, genummerde en gesigneerde oplage maken. Daardoor vormt zeefdruk een interessante verbinding tussen originele grafiek, reproductie en betaalbare kunst. Kijk verder naar grafische technieken, kunstprints en oplages. Over Zeefdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
grafische kunst Techniek Grafische kunst Kunst die niet bij één beeld hoeft te blijven Grafische kunst omvat kunstwerken die worden gemaakt met druktechnieken zoals houtsnede, ets, gravure, lithografie, linosnede en zeefdruk. Een kunstenaar maakt daarbij meestal eerst een drukvorm: bijvoorbeeld een houtblok, metalen plaat, lithografische steen of zeefraam. Daarmee kunnen vervolgens één of meerdere afdrukken op papier worden gemaakt. Dat maakt grafische kunst anders dan een schilderij dat meestal als uniek exemplaar ontstaat. Toch is een prent niet zomaar een reproductie. Een door de kunstenaar gemaakte en goedgekeurde afdruk kan zelf een origineel kunstwerk zijn. Soms verschijnt een prent in een genummerde oplage; andere technieken maken juist unieke variaties mogelijk. Iedere druktechniek heeft een eigen beeldtaal. Een houtsnede geeft andere lijnen dan een ets, terwijl lithografie veel vrijheid biedt om tekenachtig te werken. Wil je verder? Kies een route langs hoogdruk, diepdruk, vlakdruk en doordruk. Of begin praktisch bij houtsnede, ets, lithografie en zeefdruk en vergelijk hoe het beeld uiteindelijk op papier terechtkomt. Over grafische kunst is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
druktechniek Techniek Druktechniek Eén beeld maken en het daarna opnieuw laten verschijnen Een druktechniek is een werkwijze waarbij een beeld vanaf een drukvorm op papier, textiel of een andere ondergrond wordt overgebracht. Die drukvorm kan bijvoorbeeld een houtblok, metalen plaat, lithografische steen of zeefraam zijn. Daardoor kunnen van één ontwerp meerdere afdrukken worden gemaakt. Er bestaan verschillende hoofdfamilies. Bij hoogdruk drukken de hoger liggende delen, zoals bij houtsnede en linosnede. Bij diepdruk zit de inkt juist in verdiepte lijnen, zoals bij ets en gravure. Lithografie behoort tot de vlakdruk en zeefdruk tot de doordruk. Een afdruk hoeft geen gewone kopie te zijn. Binnen de grafische kunst kan iedere afdruk deel uitmaken van een originele kunstenaarseditie. Papier, inkt, drukdruk en zelfs kleine verschillen tussen drukgangen beïnvloeden het resultaat. Bij meerkleurendruk moeten afzonderlijke kleuren bovendien nauwkeurig worden geregistreerd. Wil je verder? Kies één van de vier deuren: hoogdruk, diepdruk, vlakdruk of doordruk. Vergelijk daarna houtsnede, ets, lithografie en zeefdruk. Over druktechniek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Kleurendruk Techniek Kleurendruk Voor één prent kunnen meerdere kleuren en drukgangen nodig zijn Kleurendruk is het maken van een afdruk waarin meerdere kleuren worden gebruikt. Dat kan met verschillende grafische technieken, zoals houtsnede, lithografie, zeefdruk, diepdruk en moderne drukprocessen. Historisch moest voor iedere kleur vaak een afzonderlijke drukvorm worden gemaakt. Het papier werd meerdere keren bedrukt, waarbij iedere kleur precies op de juiste plaats moest terechtkomen. Dat nauwkeurig op elkaar aansluiten heet registreren. Japanse kleurenhoutsneden laten zien hoe verfijnd deze werkwijze kon worden. Bij moderne druktechnieken kunnen kleuren ook ontstaan door het over elkaar drukken van transparante inkten. In het CMYK-systeem worden cyaan, magenta, geel en zwart gecombineerd om een groot aantal kleuren te produceren. Bij kunstdruk kunnen daarnaast afzonderlijk gemengde steunkleuren worden gebruikt. Kleurendruk vraagt dus om samenwerking tussen kleur, drukinkt, drukvorm en registratie. Wil je verder? Onderzoek kleurenhoutsnede, kleurenlithografie en zeefdruk en ga daarna naar registreren, drukinkt, CMYK, steunkleur en prentkunst. Over Kleurendruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Drukgang Techniek Drukgang Soms moet een prent meerdere keren door de pers voordat het beeld compleet is Een drukgang is één afzonderlijke fase waarin een drukvorm op papier of een andere ondergrond wordt afgedrukt. Een eenvoudige prent kan in één drukgang worden gemaakt, terwijl voor ingewikkelde kleurendruk meerdere drukgangen nodig kunnen zijn. Bij iedere drukgang kan bijvoorbeeld een andere kleur, drukplaat, houtblok, lithografische steen of zeef worden gebruikt. Het papier wordt dan opnieuw op de juiste plaats gelegd en bedrukt. Vooral bij kleurendruk is nauwkeurigheid belangrijk: de verschillende afdrukken moeten goed op elkaar aansluiten. Dit wordt registreren genoemd. Drukgangen kunnen ook bewust over elkaar heen worden gedrukt. Transparante inkten kunnen daarbij nieuwe kleuren vormen, terwijl kleine verschuivingen juist een bijzonder visueel effect kunnen veroorzaken. Het aantal drukgangen zegt niet automatisch hoeveel kleuren zichtbaar zijn: kleuren kunnen door overdruk en menging ontstaan. Wil je verder? Onderzoek registreren en overdruk en ga daarna naar kleurendruk, drukinkt, drukvorm, zeefdruk, kleurenlithografie en CMYK. Over Drukgang is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Houtdruk Techniek Houtdruk Een uitgesneden houten oppervlak kan honderden afdrukken voortbrengen Houtdruk is een hoogdruktechniek waarbij een afbeelding vanaf een houten drukvorm op papier of een andere ondergrond wordt overgebracht. De delen die niet moeten afdrukken worden uit het hout verwijderd. De hoger gebleven delen krijgen inkt en vormen de uiteindelijke afdruk. De techniek kent een lange geschiedenis. In China en andere delen van Oost-Azië werd houtdruk al vroeg gebruikt voor teksten en afbeeldingen. In Europa werd de techniek vanaf de late middeleeuwen belangrijk voor religieuze prenten, speelkaarten en later boekillustraties. Bij de traditionele houtsnede werkt de kunstenaar meestal met de nerf van een houten plank. Voor zeer fijne illustraties ontwikkelde zich later de houtgravure, waarbij anders gesneden hout en graveergereedschap worden gebruikt. Voor kleurendruk kunnen meerdere houtblokken en drukgangen nodig zijn. Wil je verder? Onderzoek houtsnede en houtgravure en ga daarna naar hoogdruk, drukblok, kleurendruk, drukgang, registreren, Japanse prentkunst en prentkunst. Over Houtdruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Meerkleurendruk Techniek Meerkleurendruk Iedere extra kleur maakt het drukken een stukje ingewikkelder Meerkleurendruk is een drukwijze waarbij twee of meer kleuren samen één afbeelding vormen. De kleuren kunnen naast elkaar staan, maar ook gedeeltelijk over elkaar worden gedrukt, waardoor nieuwe kleurwerkingen ontstaan. Bij traditionele grafische technieken is voor iedere kleur vaak een afzonderlijke drukvorm of drukgang nodig. Een kleurenhoutsnede kan bijvoorbeeld met verschillende houtblokken worden gedrukt. Bij lithografie worden meerdere stenen of platen gebruikt en bij zeefdruk meestal een aparte zeef voor iedere kleur. Belangrijk is het registreren: iedere drukgang moet nauwkeurig aansluiten op de vorige. Een kleine verschuiving kan ongewenst zijn, maar kunstenaars kunnen zo'n afwijking ook bewust als beeldend effect gebruiken. Bij moderne vierkleurendruk worden meestal cyaan, magenta, geel en zwart gebruikt: CMYK. Wil je verder? Onderzoek kleurendruk, drukgang en registreren en ga daarna naar overdruk, kleurenhoutsnede, kleurenlithografie, zeefdruk, steunkleur en CMYK. Over Meerkleurendruk is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Paspunten Techniek Paspunten Kleine tekens zorgen ervoor dat meerdere drukgangen precies op elkaar passen Paspunten zijn markeringen waarmee papier en drukvorm tijdens het drukken nauwkeurig ten opzichte van elkaar worden geplaatst. Ze zijn vooral belangrijk bij meerkleurendruk, waarbij dezelfde afdruk meerdere drukgangen doorloopt. Wanneer iedere kleur met een afzonderlijk houtblok, drukplaat, lithografische steen of zeef wordt aangebracht, moeten de kleuren precies aansluiten. Paspunten geven de drukker een vast referentiepunt voor de positie van het papier. Zonder goede passing kunnen contouren verschuiven en ongewenste witte randen of kleurverschuivingen ontstaan. De precieze methode verschilt per druktechniek. Er kunnen getekende registratietekens, aanslagen, hoekpunten of andere hulpmiddelen worden gebruikt. Bij Japanse houtsneden bestaat bijvoorbeeld het traditionele kentō-systeem, waarbij inkepingen in het hout de positie van het papier bepalen. Paspunten zijn dus een praktisch hulpmiddel voor nauwkeurig registreren. Wil je verder? Onderzoek registreren en kentō en ga daarna naar drukgang, meerkleurendruk, overdruk, kleurenhoutsnede, zeefdruk en drukvorm. Over Paspunten is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.
Registratie Techniek Registratie Als meerdere drukgangen precies samenvallen, ontstaat één overtuigend beeld Registratie is bij grafische technieken het nauwkeurig op elkaar afstemmen van verschillende drukgangen. Het begrip is vooral belangrijk bij meerkleurendruk, waarbij iedere kleur vaak afzonderlijk wordt gedrukt. Wanneer bijvoorbeeld rood, blauw en geel met verschillende drukvormen worden aangebracht, moet het papier bij iedere drukgang vrijwel exact dezelfde positie krijgen. Hiervoor gebruikt de drukker paspunten, registratietekens of mechanische aanslagen. Bij traditionele Japanse houtsneden wordt hiervoor onder andere het kentō-systeem gebruikt. Slechte registratie kan ervoor zorgen dat kleuren en contouren zichtbaar verschuiven. Dat heet ook wel misregistratie. Zo'n verschuiving kan een fout zijn, maar kunstenaars kunnen hem juist bewust gebruiken als beeldend effect. Registratie speelt een rol bij onder andere houtsnede, lithografie, zeefdruk en moderne kleurendruk. Wil je verder? Onderzoek paspunten, kentō en misregistratie en ga daarna naar drukgang, meerkleurendruk, overdruk, zeefdruk en kleurenhoutsnede. Over Registratie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.