Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Palet

Techniek
Welkom in mijn studeerkamer!

Palet De plek waar kleuren elkaar ontmoeten Een palet is het oppervlak waarop een kunstenaar verf klaarzet, mengt en organiseert voordat deze op het schilderij wordt aangebracht. Het traditionele schilderspalet is vaak van hout en heeft een duimgat, zodat het tijdens het werken in één hand kan worden gehouden. Tegenwoordig bestaan ook paletten van kunststof, glas, metaal en wegwerpmateriaal. Het woord palet heeft bovendien een tweede betekenis. Het kan verwijzen naar de verzameling kleuren die een kunstenaar gebruikt. Een beperkt palet bestaat bijvoorbeeld uit slechts enkele zorgvuldig gekozen kleuren. Het kleurenpalet van Rembrandt verschilt sterk van dat van Vincent van Gogh. De inrichting van een palet is niet willekeurig. Een vaste volgorde van kleuren helpt bij snel en consequent mengen. Wil je verder? Onderzoek eens het beperkte palet van Zorn, vergelijk de kleuren van Rembrandt en Van Gogh of probeer zelf met slechts rood, geel, blauw, wit en zwart zoveel mogelijk kleuren te mengen.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

gerelateerd aan

  • Schilderkunst

is gerelateerd aan

verwantschap met

wordt gebruikt door

Paletmes

Techniek

Paletmes Soms wordt een schilderij niet alleen met penselen gemaakt Een paletmes is een plat metalen gereedschap dat schilders traditioneel gebruiken voor het mengen van verf op een palet. Daarnaast bestaan schildermessen waarmee verf rechtstreeks op een schilderoppervlak kan worden aangebracht. Daarmee kunnen dikke lagen, scherpe randen en opvallende structuren worden gemaakt. Vooral bij impasto kan een mes interessante effecten opleveren. De verf kan worden uitgesmeerd, opgeschoven of in stevige banen worden aangebracht. Het resultaat verschilt duidelijk van een zachte penseelstreek. Bij Carel Fabritius is voorzichtigheid nodig. Zijn schilderijen bevatten soms krachtige, dik aangebrachte verf en opvallend vrije verfstreken, maar daaruit kan niet automatisch worden geconcludeerd dat hij voor specifieke passages een paletmes gebruikte. Zonder overtuigend technisch onderzoek blijft zo'n directe koppeling onzeker. Het paletmes is voor KunstCore daarom vooral interessant als ondersteunend object bij schildertechniek. Vanuit Fabritius kan de bezoeker via impasto en zichtbare verfstructuur verder ontdekken hoe schilders verf fysiek behandelen. Een schilderij bestaat immers niet alleen uit kleuren en voorstellingen. Het blijft ook materiaal dat met gereedschap op een oppervlak is aangebracht.

Over Paletmes is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurtheorie

Techniek

Kleurtheorie Waarom twee kleuren samen iets anders doen dan afzonderlijk Kleurtheorie onderzoekt hoe kleuren ontstaan, worden geordend en elkaar beïnvloeden. Voor kunstenaars is dat belangrijk omdat een kleur nooit helemaal op zichzelf staat. Dezelfde kleur kan naast rood anders lijken dan naast blauw of groen. Door de eeuwen heen ontwikkelden wetenschappers, kunstenaars en denkers verschillende systemen om kleur te begrijpen. Begrippen als primaire en secundaire kleuren, complementaire kleuren, kleurcontrast, verzadiging en kleurharmonie helpen kunstenaars bewuste keuzes te maken. In de moderne kunst werd kleurtheorie steeds belangrijker. Kunstenaars hoefden kleur niet langer alleen te gebruiken om de zichtbare werkelijkheid na te bootsen. Kleur kon zelfstandig ruimte, beweging, ritme, emotie en spanning veroorzaken. Dat werd bijvoorbeeld onderzocht binnen het Synchronisme. Stanton Macdonald-Wright en Morgan Russell bestudeerden theorieën waarin kleuren met muzikale tonen werden vergeleken en bouwden hun schilderijen vervolgens vanuit kleurharmonieën op. Ook kunstenaars en docenten als Johannes Itten en Josef Albers onderzochten later uitgebreid hoe kleuren op elkaar reageren. Ga vanuit Kleurtheorie eens verder naar Synchronisme, Bauhaus of Josef Albers. Dan ontdek je dat kleur veel meer kan doen dan alleen iets rood, geel of blauw maken.

Over Kleurtheorie is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurmenging

Techniek

Kleurmenging Met een paar kleuren ontstaat een bijna onbeperkt palet Kleurmenging is het combineren van kleuren om nieuwe kleuren, tinten en nuances te verkrijgen. Voor schilders is het een van de belangrijkste manieren om een eigen kleurenpalet op te bouwen. Met een beperkt aantal verfkleuren kunnen al honderden verschillende mengingen ontstaan. Bij traditionele schilderkunst wordt vaak uitgegaan van primaire, secundaire en tertiaire kleuren. Geel en blauw kunnen bijvoorbeeld groen opleveren. Door complementaire kleuren met elkaar te mengen kunnen juist gedempte of neutrale kleuren ontstaan. Ook wit en zwart beïnvloeden een mengkleur, vooral de lichtheid en verzadiging. Niet alle kleurmenging gebeurt letterlijk op het palet. Bij optische kleurmenging worden afzonderlijke kleuren naast elkaar geplaatst en ontstaat het mengeffect pas in het oog van de kijker. Pointillisten maakten daarvan bewust gebruik. Wil je verder? Begin met drie primaire kleuren en wit en probeer daarmee zoveel mogelijk kleuren te mengen. Onderzoek daarna complementaire kleuren, neutrale kleuren en kleurtemperatuur.

Over Kleurmenging is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Zorn-palet

Techniek

Zorn-palet Met slechts enkele kleuren kun je verrassend veel mengen Het Zorn-palet is een beperkt schilderspalet dat wordt verbonden met de Zweedse schilder Anders Zorn (1860–1920). In de bekendste moderne versie bestaat het uit vier kleuren: wit, gele oker, vermiljoen of een vergelijkbaar rood, en ivoorzwart. Opvallend is dat een afzonderlijk blauw ontbreekt. Ivoorzwart kan in mengingen met wit echter een koel, enigszins blauwachtig grijs opleveren. Gecombineerd met gele oker ontstaan daardoor gedempte groenen. Rood, oker, zwart en wit leveren bovendien een groot bereik aan bruine, roze, oranje en huidachtige tinten. Het Zorn-palet is daarom populair bij portretschilders en schilderstudies. Het beperkte aantal kleuren dwingt de schilder goed te kijken naar toonwaarde, kleurtemperatuur en onderlinge kleurverhoudingen. Zorn gebruikte overigens niet in ieder schilderij uitsluitend deze vier pigmenten; het bekende Zorn-palet is vooral een nuttig vereenvoudigd model van zijn kleurgebruik. Wil je verder? Onderzoek Anders Zorn, beperkt palet, gele oker en ivoorzwart en experimenteer daarna met huidtonen, kleurtemperatuur en chromatisch zwart.

Over Zorn-palet is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Beperkt palet

Techniek

Beperkt palet Minder kleuren kunnen juist méér samenhang opleveren Een beperkt palet betekent dat een kunstenaar bewust met een klein aantal kleuren of pigmenten werkt. In plaats van voor iedere gewenste kleur een aparte tube verf te gebruiken, worden veel kleuren uit enkele basiskleuren gemengd. Zo’n beperking kan praktisch zijn, maar ook een artistieke keuze. Doordat dezelfde pigmenten steeds terugkeren, ontstaat vaak vanzelf kleurharmonie. Bovendien leert de schilder nauwkeuriger kijken naar kleurtoon, toonwaarde, verzadiging en kleurtemperatuur. Een bekend voorbeeld is het Zorn-palet, dat meestal wordt samengesteld uit wit, gele oker, rood en ivoorzwart. Ondanks het ontbreken van blauw kunnen daarmee verrassend veel gedempte kleuren en overtuigende huidtonen worden gemengd. Een beperkt palet hoeft niet altijd uit dezelfde vier kleuren te bestaan. Een kunstenaar kan voor ieder schilderij een andere selectie kiezen, afhankelijk van onderwerp en gewenste sfeer. Wil je verder? Onderzoek Zorn-palet, kleurmenging en kleurharmonie en experimenteer daarna met primaire kleuren, complementaire kleuren en chromatisch zwart.

Over Beperkt palet is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Kleurenpalet

Techniek

Kleurenpalet De keuze van kleuren bepaalt mede de wereld van een schilderij Een kleurenpalet is de verzameling kleuren die een kunstenaar voor een kunstwerk gebruikt. Het kan gaan om de verf die letterlijk op een schilderspalet ligt, maar ook om het geheel van kleuren dat uiteindelijk in een schilderij, ontwerp of andere voorstelling zichtbaar is. Een palet kan zeer uitgebreid zijn, maar ook bewust uit slechts enkele kleuren bestaan. Bij zo’n beperkt palet worden veel tussenkleuren door menging verkregen. Andere kunstenaars kiezen juist voor felle contrasten of een groot bereik aan pigmenten. De samenstelling van het kleurenpalet beïnvloedt de sfeer en samenhang van een werk. Warme aardkleuren kunnen een heel andere indruk geven dan heldere rood-, geel- en blauwtinten. Ook kleurtemperatuur, verzadiging en toonwaarde spelen daarbij een rol. Sommige kunstenaars zijn zelfs aan hun kleurgebruik te herkennen. Wil je verder? Vergelijk beperkt palet en Zorn-palet en onderzoek daarna kleurharmonie, kleurmenging, warme en koele kleuren en complementaire kleuren.

Over Kleurenpalet is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verf

Materiaal

Verf Pigment krijgt pas echt mogelijkheden wanneer het verf wordt Verf is een materiaal waarmee kunstenaars kleur op een ondergrond aanbrengen. De basis bestaat meestal uit pigment en een bindmiddel. Het pigment levert de kleur, terwijl het bindmiddel ervoor zorgt dat de pigmentdeeltjes bij elkaar blijven en zich aan papier, doek, paneel of een andere ondergrond hechten. Het gebruikte bindmiddel bepaalt voor een belangrijk deel het soort verf. Bij olieverf is dat een drogende olie, bij aquarel meestal Arabische gom en bij acrylverf een acrylpolymeer. Daardoor verschillen verfsoorten sterk in droogtijd, transparantie, glans en wijze van verwerken. Ook de verhouding tussen pigment en bindmiddel is belangrijk. Verf kan dun en transparant worden aangebracht, maar ook dik en dekkend. Met schildermediums kunnen bepaalde eigenschappen verder worden aangepast. Verf is daardoor veel meer dan alleen vloeibare kleur. Wil je verder? Begin bij pigment en bindmiddel en onderzoek daarna olieverf, acrylverf, aquarel en tempera. Bekijk vervolgens hoe transparantie, opaciteit en laagdikte het uiteindelijke schilderij beïnvloeden.

Over Verf is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Op mijn tafel

Voor dit object zijn nog geen tekstblokken vastgelegd.

Gereedschapskist

Materialen