mediëvalisme

KUNSTSTROMINGEN | Mediëvalisme

Terug naar de waarden van de middeleeuwen

Wordt ook wel de troubadourstijl genoemd

Bij het mediëvalisme moeten we denken aan een stroming naast het pre-rafaelisme binnen de romantiek. Het mediëvalisme was een stroming die zich sterk afzette tegen de ratio. De kunstenaars uit deze stromingen meenden dat vooral bij het neo-classisme terug te vinden dat het daarom vaak flink bij de aanhangers van deze stroming ontgelden moest. 

Engelse invloeden

Dat de Engelse Royal academy of arts op de achtergrond een rol speelde bij de opkomst van het mediëvalisme is wel te zien aan de lijst met kunstenaars die tot deze stroming worden gerekend. En tenslotte hadden de pre-raphaelieten ook al laten zien graag terug te grijpen op het verleden.

De middeleeuwen spelen een duidelijke rol

Bij het mediëvalisme was sprake van een zekere idealisering van de vroege middeleeuwen en de renaissance. Deze stroming begint rond 1830 en eindigt zo rond 1900. Er kan nog onderscheid gemaakt worden tussen verschillende richtingen. 

Twee richtingen binnen het mediëvalisme
Zo waren er de kunstenaars die de technieken uit de Middeleeuwen min of meer compleet overnamen en in de middeleeuwse stijl gingen schilderen. En een andere groep kunstenaars,  die de middeleeuwen weliswaar als inspiratiebron gebruikte, maar op basis van deze inspiratie wel werk in eigentijdse stijlen produceerde.

Zoekende naar het verleden

Met name het neo-classicisme werd door de volgelingen van het Mediëvalisme als een te commerciële stroming gezien. Naar het idee van de volgers van mediëvalisme had men de klassieke waarden uit de kunst te veel losgelaten.  In de middeleeuwen was men tenminste nog vanuit het pure vakmanschap bezig geweest met het maken van kunst, die ook zo genoemd mocht worden. Dat was althans de geldende opvatting van de kunstenaars van het mediëvalisme. 

Zaken als puurheid en vakmanschap stonden in deze stroming dan ook hoog aangeschreven.

Nostalgie en afzetten tegen de tijdgeest

Het mediëvalisme was ook wel een uiting van een zekere nostalgie en afzetten tegen de ontwikkelingen van de tijd. Tradities speelden in het mediëvalisme een belangrijke rol. Men spreekt in deze ook wel van de troubadourstijl. Die term troubadourstijl kwam vooral in zwang, omdat er altijd geprobeerd werd om met behulp van de kunst een soort van verhaal weer te geven. En de troubadours waren in de tijd tenslotte altijd nog de rondreizende verhalenvertellers. Een goed praatprogromma op de televisie was er tenslotte nog niet in die tijd.

Industrialisatie als bedreiging

Ook de opkomende industrialisatie werd door de aanhangers van het mediëvalisme als een duidelijke bedreiging voor de maatschappij gezien. De kunst moest daar dan juist een minder zakelijk tegenwicht aan gaan bieden, zo was hun opvatting. 

En juist dat tegenwicht hoopte men dan in de stroming van het mediëvalisme met de hang naar ambachtelijk werk en vakmanschap terug te vinden..

Steun voor het mediëvalisme van de Franse Keizer Napoleon

Een liefhebber van het mediëvalisme was de Franse Keizer Napoleon. Hij herkende in de "troubadourstijl" zaken als eer en ridderlijkheid. En dat waren waarden die hem sterk aanspraken.

Typerende kunstenaars van het Medievalisme

- Lawrence Alma-Tadema ; 

- Ford Madox Brown; 

- Lord Frederic Leighton; 

- John-Everett Millais; 

- William Morris; 

- Dante Gabriel Rossetti.

Andere onderliggende stromingen in de 19e eeuw

- Romantiek

- Oriëntalisme

- Prerafaëlisme

- Realisme

- Materialisme

- Impressionisme

- Neo-impressionisme

- Post-impressionisme

- Secessionisme

- Symbolisme

- Estheticisme