Gulden snede

Beeldvlak

Beeldvlak De ruimte waarin alles zijn plaats moet vinden Het beeldvlak is het oppervlak waarbinnen een kunstenaar een beeld opbouwt. Bij een schilderij is dat meestal het beschilderde doek of paneel, bij een tekening het gebruikte deel van het papier. Ook een foto, prent of digitaal kunstwerk heeft een beeldvlak. Binnen dit vlak bepaalt de kunstenaar waar vormen, lijnen, kleuren en lege ruimtes terechtkomen. Een figuur midden in het beeld geeft een ander effect dan dezelfde figuur dicht bij de rand. Ook de keuze voor een vierkant, liggend of staand beeldvlak beïnvloedt de compositie. Het beeldvlak is tweedimensionaal, maar kunstenaars kunnen er een sterke indruk van diepte en ruimte in oproepen. Perspectief, overlapping, kleur, grootte en licht-donker helpen daarbij. Ook wat buiten het beeldvlak valt, kan belangrijk zijn. Een afgesneden vorm suggereert bijvoorbeeld dat de voorstelling buiten het kader doorgaat. Wil je verder? Onderzoek compositie en beeldformaat en ga daarna naar kadrering, uitsnede, vlakverdeling, negatieve ruimte, perspectief, overlapping, contour, voorgrond, achtergrond en ruimtesuggestie.

Over Beeldvlak is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Regel van derden

Regel van derden Een eenvoudig raster dat helpt bij het zoeken naar een sterke compositie De regel van derden is een hulpmiddel voor compositie. Het beeldvlak wordt denkbeeldig verdeeld door twee horizontale en twee verticale lijnen, waardoor negen ongeveer gelijke vakken ontstaan. De vier snijpunten van deze lijnen worden vaak gebruikt om belangrijke onderdelen van het beeld te plaatsen. Een horizon kan bijvoorbeeld op de bovenste of onderste horizontale lijn komen in plaats van precies in het midden. Bij een portret kan een oog of gezicht dicht bij een van de snijpunten worden geplaatst. Zo ontstaat vaak een asymmetrische maar evenwichtige compositie. De regel wordt veel gebruikt bij fotografie, schilderkunst, tekenen en grafische vormgeving. Het is echter geen natuurwet. Een centrale of juist sterk afwijkende compositie kan minstens zo overtuigend zijn. Zie de regel daarom vooral als een hulpmiddel om bewuster naar vlakverdeling te kijken. Wil je verder? Onderzoek compositie en vlakverdeling en ga daarna naar beeldvlak, balans, asymmetrie, horizon, aandachtspunt, kadrering, uitsnede, visueel gewicht, gulden snede en beeldformaat.

Over Regel van derden is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Verhouding

Verhouding Hoe groot iets is, krijgt betekenis door wat ernaast staat Verhouding beschrijft in de beeldende kunst de relatie tussen afmetingen, vormen en onderdelen van een kunstwerk. Een hoofd kan bijvoorbeeld groot of klein lijken in verhouding tot een lichaam, terwijl een gebouw pas werkelijk monumentaal oogt wanneer er een menselijke figuur naast staat. Bij het tekenen van mensen spreken we vaak over lichaamsverhoudingen. Kunstenaars bestuderen hoe hoofd, romp, armen en benen zich tot elkaar verhouden. Door daarvan bewust af te wijken kunnen figuren juist expressief, elegant of vervreemdend worden. Verhoudingen spelen ook een belangrijke rol in compositie. De grootte van kleurvlakken, de verdeling tussen voorgrond en achtergrond en de hoeveelheid lege ruimte beïnvloeden hoe evenwichtig of spannend een beeld aanvoelt. Het begrip ligt dicht bij proportie. Daarbij gaat het eveneens om meetbare of zichtbare relaties tussen delen en geheel. Wil je verder? Onderzoek proporties en schaal en ga daarna naar menselijke figuur, anatomie, compositie, formaat, gulden snede, balans, maatverhouding, perspectief, schaalwerking en Vitruviusman.

Over Verhouding is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gulden rechthoek

Gulden rechthoek Een rechthoek met een bijzondere verhouding Een gulden rechthoek is een rechthoek waarvan de verhouding tussen de lange en korte zijde overeenkomt met de gulden snede. Die verhouding bedraagt ongeveer 1 : 1,618 en wordt vaak aangeduid met de Griekse letter phi (φ). De rechthoek heeft een opvallende wiskundige eigenschap. Wanneer er een vierkant vanaf wordt gehaald, blijft opnieuw een kleinere rechthoek met dezelfde verhouding over. Door dit proces te herhalen ontstaat een reeks steeds kleinere gulden rechthoeken. Hierin kan een spiraalachtige constructie worden getekend die bekendstaat als de gulden spiraal. In kunst, architectuur en vormgeving wordt de gulden rechthoek vaak verbonden met harmonische verhoudingen. Daarbij is enige voorzichtigheid nodig: niet iedere historische compositie waarin ongeveer deze verhouding voorkomt, is bewust volgens de gulden snede ontworpen. Als compositiehulpmiddel kan de gulden rechthoek wel interessante verdelingen opleveren. Wil je verder? Onderzoek gulden snede en ga daarna naar proportie, verhouding, compositie, gulden spiraal, Fibonacci, geometrie, beeldformaat, vlakverdeling, balans en compositieschema.

Over Gulden rechthoek is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Gulden spiraal

Over Gulden spiraal is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Phi

Phi Het getal achter de gulden snede Phi, geschreven met de Griekse letter φ, is het getal dat hoort bij de gulden snede. De waarde is ongeveer 1,6180339. Het bijzondere is de verhouding: het geheel verhoudt zich tot het grootste deel zoals het grootste deel zich verhoudt tot het kleinste. In kunst en vormgeving komt phi vooral ter sprake bij proporties en compositie. Een rechthoek waarvan de lange zijde ongeveer 1,618 keer zo lang is als de korte zijde noemen we een gulden rechthoek. Vanuit zulke verhoudingen kunnen verdere geometrische verdelingen worden opgebouwd. Phi heeft ook een wiskundige relatie met de Fibonacci-reeks. De verhouding tussen opeenvolgende Fibonacci-getallen komt steeds dichter bij phi naarmate de getallen groter worden. De gulden snede wordt vaak verbonden met schoonheid en harmonie. Toch is voorzichtigheid verstandig: het voorkomen van een verhouding rond 1,618 bewijst niet dat een kunstenaar phi bewust heeft toegepast. Wil je verder? Onderzoek gulden snede en ga daarna naar gulden rechthoek, gulden spiraal, Fibonacci, proportie, verhouding, geometrie, compositie, vlakverdeling en compositieschema.

Over Phi is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.

Wiskunde

Wiskunde Wanneer kunst wordt opgebouwd met maat, getal en vorm Wiskunde en beeldende kunst zijn al eeuwen met elkaar verbonden. Kunstenaars gebruiken getallen, verhoudingen, geometrie en meetkundige constructies om vormen te onderzoeken en composities op te bouwen. Een duidelijk voorbeeld is het lineair perspectief, waarbij meetkundige regels helpen om driedimensionale ruimte op een plat vlak weer te geven. Ook begrippen als symmetrie, proportie, raster, schaal en de gulden snede hebben een wiskundige basis. In architectuur en geometrische kunst is die relatie vaak direct zichtbaar. Kunstenaars als Piero della Francesca, Albrecht Dürer, Piet Mondriaan en M.C. Escher onderzochten ieder op een andere manier de mogelijkheden van maat, structuur en geometrie. Toch betekent het gebruik van wiskunde niet dat een kunstwerk volledig berekend moet zijn. Een raster of verhouding kan slechts het uitgangspunt vormen, waarna kleur, intuïtie en materiaal het beeld verder bepalen. Wil je verder? Onderzoek geometrie en perspectief en ga daarna naar proportie, symmetrie, gulden snede, phi, Fibonacci, rasterstructuur, schaal, vlakverdeling, lineair perspectief en M.C. Escher.

Over Wiskunde is nog geen aanvullende informatie beschikbaar.