Terug door de deur naar de vorige ruimte of de voordeur
Studeerkamer

Erotische kunst

Begrip
Welkom in mijn studeerkamer!

Erotische kunst Verlangen, schoonheid en het lichaam behoren al eeuwen tot de beeldende kunst Erotische kunst onderzoekt aantrekkingskracht, lichamelijkheid, intimiteit en verlangen. Dat kan heel direct gebeuren, maar ook door middel van houding, blik, symboliek, kleding, aanraking of suggestie. Juist wat niet wordt getoond, kan een beeld een erotische lading geven. Erotiek komt voor in vrijwel alle perioden van de kunstgeschiedenis. Van antieke beelden en mythologische voorstellingen tot Japanse prenten, schilderkunst, fotografie en hedendaagse kunst. Kunstenaars gebruiken het onderwerp niet alleen om schoonheid of verlangen te verbeelden, maar ook om ideeën over liefde, macht, identiteit, moraal en maatschappelijke normen te onderzoeken. Wat als erotisch wordt ervaren, verandert bovendien met tijd en cultuur. Een beeld dat ooit gewaagd was, kan later heel anders worden bekeken. Ga vanuit Erotische kunst eens verder naar Naakt, Shunga, Venus, Liefde, Lichaam, Sensualiteit of Symbolisme en ontdek hoe kunstenaars door de eeuwen heen verlangen zichtbaar hebben gemaakt.

Aan de muur

Een naam opent een andere studeerkamer. Bij een naam met ⓘ lees je hier extra informatie.

Voor dit object zijn nog geen relaties vastgelegd.

Op mijn tafel

Erotica is een veel gevraagd en goed verkocht onderwerp in de kunst

Definitie
Erotica behoort tot het best verkopende onderwerp in de kunst. Maar niemand wil het weten Erotica is een veel gevraagd en goed verkocht onderwerp in de kunst; De waardering voor erotische kunst is in de loop der jaren sterk op en neer gegaan maar is nooit echt weg geweest; De meeste galeries hebben wel een collectie erotische kunst "onder de toonbank", uitzonderingen natuurlijk daargelaten; Wanneer begint kunst erotisch te worden? Wanneer spreken we eigenlijk van "erotische kunst"? En wanneer is er gewoon sprake va…

Erotica is een veel gevraagd en goed verkocht onderwerp in de kunst

Erotica behoort tot het best verkopende onderwerp in de kunst. Maar niemand wil het weten


Erotica is een veel gevraagd en goed verkocht onderwerp in de kunst;

De waardering voor erotische kunst is in de loop der jaren sterk op en neer gegaan maar is nooit echt weg geweest;

De meeste galeries hebben wel een collectie erotische kunst "onder de toonbank", uitzonderingen natuurlijk daargelaten;


Wanneer begint kunst erotisch te worden?

Wanneer spreken we eigenlijk van "erotische kunst"? En wanneer is er gewoon sprake van keurig poseren, maar alleen door ongeklede modellen? Dat is voor de meeste mensen, ook kunstenaars zelf, een knap grijs gebied waarbij goede raad schaars is. Het is gewoon vaag.

En erotica is door al die vaagheid dan ook een veelbesproken gebied.

En dus ook een gebied waar veel mensen een nogal uitgesproken mening over hebben. Dus ook een gebied waar dus veel discussie tussen voorstanders en tegenstanders over is. Vaak is die discussie op niet meer dan wat vooroordelen, doorredeneren op die vooroordelen en niet door feiten onderbouwde meningen gebaseerd. Want wat "mag" en wat "niet mag" wordt meestal in de opvoeding al ingeprent en verandert daarna niet of nauwelijks meer. Alleen een rationele benadering volgens harde regels kan mensen misschien nog van mening doen veranderen. Maar helaas... er zijn nu eenmaal niet zoveel harde regels voor. Veel discussie is op zich dan ook op niet meer dan "...zoiets hoort nu eenmaal niet..." gebaseerd. En dat is een standpunt dat deze discussies op voorhand al vrij zinloos maakt door een volledig gebrek aan zinvolle argumentatie.

figuurschets bij Atelier Bannink van model Henriëtte
een figuurschets als studiemodel

Want wanneer is een kunstwerk met een ongekleed model gewoon een tekening of schilderij van een blote dame of mijnheer? En wanneer gaat dit schilderij dan van "gewoon bloot" over in erotiek? Waar ligt de scheidslijn en hoe hard is die? De grens wordt meestal getrokken bij afbeeldingen van erecties bij mannelijke modellen of een afbeelding van de vagina bij vrouwen. Maar ook die grens is heel vaag en wordt stevig bediscussieerd. Nou ja, als er over gepraat wordt natuurlijk.
Erotische kunst wordt zelden openlijk besproken
En of iemand een liefhebber is van erotische kunst is ook niet iets wat overal lekker openlijk wordt besproken. Want je krijgt wel eens de indruk dat niemand ooit erotische kunst ziet. En het risico om in de eigen omgeving voor "Vieze man" of nog erger "bedenkelijke vrouw" aangezien te worden, is betrekkelijk groot.

Die angst drukt de erotische kunst al snel in een dubieus hoekje. En dat is dan weer een plaats die dat toch al negatieve beeld alleen maar verder versterkt. Uit de bezoekcijfers van (Anonieme!) websites blijkt echter een heel ander en vooral veel positiever verhaal. Ook publicaties op het gebied van erotische kunst worden veelvuldig opgehaald, zo blijkt uit objectief cijfermateriaal. De conclusie is dus helemaal niet, dat niemand het ziet. Sterker nog, het is bij online zoekmachines één van de meest gezochte onderwerpen.

En dat is toch prima, verder?

Waarom zou dat niet mogen?

En toch...

Tonen van erotische kunst op social media is toch onmogelijk geworden
Daar komt nog bij dat de moderne social media niet kapot zijn van alles, wat ook maar in de verste verte op erotiek lijkt. Een tepel ter grootte van enkele pixels leidt op Facebook na een klacht al tot een verbanning van een maand en directe verwijdering van het omstreden werk. Soms is er letterlijk een vergrootglas nodig is om het te zien. Ik heb er op Facebook en Instagram alle ervaring mee opgedaan.

Overigens levert een zoekactie op "erotische kunst" op Google een ongelofelijke hoeveelheid afbeeldingen op. Naar deze verboden vruchten zoeken mag dan kennelijk weer wel van Google. En trouwens, hoe is die kunst die daar staat, ooit op Google terechtgekomen als je het er niet op mag of kunt zetten?


Voor Facebook is een tepel tonen het ergst denkbare


Niemand ziet ook bepaalde tv-programma’s
De houding van heel veel mensen is een beetje te vergelijken met bepaalde tv-programma’s uit de jaren zestig en zeventig. Niemand die deze omstreden programma's ooit zag. Nou ja, men keek misschien wel eventjes een paar minuten, maar dan alleen om te zien hoe erg het allemaal wel was. En dan moest de tv toch echt weer uit…Nou ja, nog heel eventjes kijken dan. Misschien werd het nog wel erger. En de omroep die het allemaal uitzond had de drukst bekeken programma’s van de week, maar helaas. Toch had niemand ze gezien. Bij erotische afbeeldingen geldt iets soortgelijks. Daar kijkt ook niemand naar. Je kijkt snel de andere kant op. Het komt allemaal behoorlijk hypocriet over.

In de oudheid was men al gek op erotica
Maar de erotiek was wel één van de eerste bekende onderwerpen die in de beeldende kunst werden weergegeven. Van oudsher zijn er vele voorbeelden van bekend. Opgravingen die primitieve beeldjes naar boven brachten werden daarbij niet zelden geconfronteerd met duidelijk seksueel getinte afbeeldingen. Zelfs bij beelden van waterspuwers op oude kathedralen vind je geslachtsdelen terug. Kennelijk was dat allemaal prima in die tijd, waar nu vaak als wat primitief op wordt neergekeken.


De Grieken en de Romeinen zetten overal erotische kunst op
In de tijd van de Grieken en de Romeinen was erotische kunst net zo normaal als het beruchte zigeunerjongetje met de traan dat nu bij ons is. Waarschijnlijk is dat een van de meest smakeloze en meest bekeken schilderijtjes. Maar wel iets dat iedereen kent...Maar in de oudheid ging men een stuk verder dan trieste zigeunerjongetjes.

In de klassieke tijd vonden we erotisch getinte afbeeldingen op echt allerlei plaatsen, tot op de meest onwaarschijnlijke gebruiksvoorwerpen. Het is duidelijk. De Grieken en Romeinen zaten ook echt nergens mee. Ook standbeelden in het straatbeeld waren open en bloot, om het zo maar eens te stellen.


Uitbeelding van de zonde in de Middeleeuwen
In de vroege Middeleeuwen mocht er opmerkelijk genoeg nog wel iets. De kerk was weliswaar een strenge opdrachtgever van kunstenaars, maar die kregen meestal de opdracht om de mens (die zelf nog niet lezen kon) op te voeden in wat zondig was en wat juist prima in de leer genoemd mocht worden. En dan was het voor de kunstenaar niet zo moeilijk om dat onderscheid te maken.

Ongekleed en vooral wat meer erotisch ongekleed was natuurlijk des duivels. Om wat van de macht van die duivel af te snoepen, mocht erotische kunst daarom gewoon in de kerk weergegeven worden. Dan kon men tenminste zien hoe erg het er daar bij die duivel aan toe ging. En dat nette gelovigen zich daar dus verre van dienden te houden. Afbeeldingen van de hel uit de vroege middeleeuwen vertonen vrijwel uitsluitend ongeklede en dus zondige personen.

Het Calvinisme deed er nog een schepje bovenop
In latere tijd werd dat afbeelden met name onder invloed van het Calvinisme steeds lastiger. Bepaalde kerkelijke richtingen doen nu eenmaal helemaal niet aan erotiek of sex. Je zou verwachten dat deze richtingen dan ook heel snel uit zouden sterven maar dat blijkt erg mee te vallen. En ook vandaag rust er in die kringen nog een stevig taboe op erotische kunst. Men zou in bepaalde religieuze kringen het liefste alles maar gewoon verbieden.

En dan hebben we tegenwoordig ook nog te maken met groeperingen in de samenleving die nog verder willen gaan en die alvast alles willen verbieden. Tot elke prijs moet voorkomen worden dat iemand anders zich er zelfs maar aan zou kunnen storen. Censuur, preventieve censuur en allerlei vormen van zelfcensuur liggen in 2023 misschien nog wel meer op de loer dan in die door zovelen bekritiseerde middeleeuwen.

We zijn er als maatschappij op het punt van tolerantie kennelijk niet veel op vooruit gegaan in 500 jaar.



Huidige tijd kent ook stevige taboes
Ook tegenwoordig rust er nog een daverend taboe op erotische kunst. Vrijwel niemand zal openlijk toe durven geven het best wel leuk te vinden.

Nog veel minder kunstenaars zullen toe durven geven dat ze regelmatig erotische kunst produceren.

Weinig galeries zullen toegeven dat ze best nog wel ergens wat voorraden met erotica hebben.

En nog veel minder mensen geven toe dat men er ook nog eens opdracht toe geeft omdat men een opvallend kunstwerk in de slaapkamer op zich wel ziet zitten.


Slaapkamerkunst
Soms wordt erotische kunst namelijk eufemistisch aangeduid als slaapkamerkunst. Toch wijzen cijfers uit dat de omzet in deze verborgen wereld nog enorm mee blijkt te vallen. Er bestaat gewoon een grote markt voor erotische kunst. Ook vandaag.


Waar koopt u deze "erotic art"?
Veel galeries kunnen dus wel erotische kunst leveren. Maar de meeste zijn bang voor negatieve reacties die de omzet zouden kunnen schaden. En die verkopen deze veel gevraagde kunstvorm dus alleen “onder de toonbank” zoals dat zo mooi en beeldend heet.

Als het maar uit het directe zicht is. En natuurlijk alleen als de koper er om expliciet om vraagt. Dan kan er vaak plotseling heel veel.


Vraag er dus gewoon naar in een galerie
De beste manier van handelen als je ook belangstelling voor erotische kunst hebt is dus om gewoon een aantal galeries af te bellen. Of er even binnen te lopen. En vraag er eens direct naar.

Vraag desnoods om adressen van kunstenaars, die nog wel eens iets op bestelling willen produceren. Omdat veel galeries in dat geval vaak wel commissie krijgen zijn ze best geneigd om adressen te verstrekken. Als men al iets op het gebied van erotische kunst heeft staan, dan zal men er op dat moment beslist ook wel mee komen. Want ook een galerie wil graag in de lastige kunstmarkt een paar centen verdienen.


Websites met aanbiedingen
En er zijn natuurlijk de nodige websites waar nog wel wel het één en ander te vinden is, hoewel dat steeds lastiger wordt door de vaak absurde voorwaarden van bedrijven als Google en Facebook. Het is niet voor niets dat er op deze webpagina geen enkele afbeelding staat. Niet dat die afbeeldingen er niet zijn, integendeel, maar opnemen in deze tekst gaat gewoon problemen geven. Dat weet je tevoren al.

Dus hebt u verder geen moeite met deze speciale maar toch wel populaire vorm van kunst? U bent zeker niet de enige, zo kan ik u verzekeren.

Wilt u zelf erotische kunst gaan schilderen?
Veel kunstenaars maken al erotische kunst, al komen ze er dus misschien niet altijd voor uit. Anderen durven het niet echt aan. Want wat zullen andere kunstenaars daar wel van vinden? Wat zal het model wel niet denken als u voorstelt om meer erotisch werk van haar te maken?

Hoe reageren de dames op uw tekenclubje als u met zo'n voorstel naar het model toe komt?

Bent u dan direct de vieze man uit het gezelschap?

Inderdaad, die kans zit er dik in.

Maar het kan ook anders want niet iedereen stelt zich zo moeilijk op als het om erotische kunst gaat. Dat geldt voor zowel kunstenaars als modellen die wat ruimer denken. Informeer rustig eens naar mogelijkheden. Er kan vaak meer dan je denkt.