Balans

Balans
Waarom een beeld stevig kan aanvoelen zonder symmetrisch te zijn

Balans is de manier waarop het visuele gewicht van onderdelen over een kunstwerk is verdeeld. Kleuren, vormen, lijnen, lichte en donkere partijen en lege ruimtes kunnen allemaal zwaar of juist licht aanvoelen. Een evenwichtige compositie hoeft daarom helemaal niet uit twee gelijke helften te bestaan.

Bij symmetrische balans zijn beide zijden ongeveer gelijk opgebouwd. Dat kan rust, orde en monumentaliteit geven. Bij asymmetrische balans worden verschillende elementen zo geplaatst dat ze elkaar toch in evenwicht houden. Eén grote rustige vorm kan bijvoorbeeld worden gecompenseerd door verschillende kleine, opvallende vormen.

Ook kleur speelt mee. Een klein vlak met een felle kleur kan visueel meer gewicht krijgen dan een veel groter vlak met een gedempte kleur.

Kunstenaars kunnen balans bewust verstoren. Een beeld dat naar één kant lijkt te kantelen kan juist spanning, beweging of onzekerheid oproepen.

Wil je verder? Onderzoek compositie en visueel gewicht en ga daarna naar symmetrie, asymmetrie, vlakverdeling, beeldvlak, ritme, contrast, kleurverdeling, focuspunt en dynamiek.